‘Witte mannen’-uitspraak Sophie Straat niet strafbaar, oordeelt OM

De uitspraken van zangeres Sophie Straat tijdens haar optreden bij Best Kept Secret zijn niet strafbaar, concludeert het Openbaar Ministerie(opent in nieuw venster). De twee aangiftes die volgden na het festival op 14 juni, worden daarom niet verder opgepakt.

Tijdens het evenement in Hilvarenbeek vroeg Straat “alle witte mannen naar achteren” te stappen. Ze nodigde andere groepen, vrouwen, mensen van kleur en queerpersonen, uit om naar voren te stappen om deel te nemen aan een moshpit.

Straat zei zelf over de uitspraak dat ze niemand wilde uitsluiten maar maar juist ruimte wilde maken voor andere groepen. Volgens het OM moet de uiting niet worden opgevat “als een bevel dat alle witte mannen moeten vertrekken vanwege negatieve eigenschappen van die groep”. Daarom is het ook geen uiting die aanzet tot haat, discriminatie of geweld, aldus het OM.

Justitie concludeert dat uitspraken “die in eerste instantie discriminatoir overkomen”, in context een andere lading krijgen. Daardoor is er in strafrechtelijke zin geen sprake meer van discriminatie.

Straat vraagt volgens het OM met haar uitspraak aan witte mannen om (vrijwillig) ruimte te maken voor andere groepen, zodat die kunnen deelnemen aan de moshpit. Daarbij vormen mensen in het publiek veelal een cirkel vooraan bij een podium waarbinnen mensen zich door de muziek laten meenemen en duwen, springen en tegen elkaar aan beuken.

Het OM ziet de uitspraken in samenhang met haar andere optredens als een symbolische of activistische oproep om aandacht te vragen voor inclusie of bestaande verhoudingen in de samenleving tijdelijk om te draaien.

Artiestenbelangenvereniging BAM! waarschuwt dat de artistieke vrijheid in Nederland onder druk staat:

Eerder oordeelden discriminatiemeldpunten in zowel Nederland als België dat er geen sprake was van discriminatie bij de uitspraken van Straat. “De oproep had alleen betrekking op één korte, eenmalige moshpit voor deze groepen. Bezoekers werden dus niet van het concert geweigerd”, zei Discriminatie.nl erover.

Voor het Belgische meldpunt Unia was de context van de uitspraken doorslaggevend, vertelt een woordvoerder aan de Vlaamse omroep VRT(opent in nieuw venster). “De uitspraak werd gedaan aan het eind van een artistiek optreden met een maatschappelijke en politieke boodschap over ongelijkheid.” Ook waren er volgens Unia geen aanwijzingen dat witte mannen daadwerkelijk werden uitgesloten van het concert of van deelname aan de activiteiten.