NOS Nieuws
De waterstanden in het oosten van Nederland zijn nu zo laag dat het onduidelijk is of schepen er nog wel kunnen varen. Op de IJssel, de Nederrijn en een groot deel van de Waal kan niet meer goed gemeten worden of er nog veilig gevaren kan worden. Dat zegt Rijkswaterstaat tegen de NOS. Binnenvaartschippers zullen hier nu zelf moeten bepalen of ze veilig kunnen varen of niet. Ook op het Pannerdensch Kanaal speelt het probleem.
Het is op sommige plekken nu ondieper dan 125 centimeter en de meeste vaartuigen waarmee Rijkswaterstaat metingen doet liggen dieper. Ze kunnen er dus simpelweg niet meer komen. Er zijn er nog drie die minder diep liggen, maar die moeten ook in andere regio’s worden ingezet.
Daardoor valt voorlopig niet goed vast te stellen wat de zogeheten minst gepeilde diepte is. Dat is de diepte van het ondiepste punt in de vaargeul. Rijkswaterstaat peilt die zodat schippers kunnen bepalen hoeveel lading ze kunnen meenemen zonder aan de grond te lopen. Dit soort meetdata kunnen schippers ook krijgen via abonnementen bij commerciële partijen, maar niet iedereen heeft zo’n abonnement.
“Dit is erg zorgelijk”, reageert Fiona Oomen, regiocoördinator Centraal- en Oost Nederland bij Koninklijke Binnenvaart Nederland, die ook vaart op de gegevens van Rijkswaterstaat. Ze zegt dat het de afgelopen tijd “geen doen” is voor de binnenvaart. “Het is vreselijk. Alle transport staat onder druk: op de weg staat het onder druk, op de vaarwegen staat het onder druk. Wat als het water nog verder zakt, wat dan? Waar moet alles heen?”
De problemen op de rivieren zijn al maanden in het nieuws. In augustus was er veel aandacht voor de Rijn, die toen bij Lobith onder de laagste waterafvoer ooit gemeten dook. Dat was toen 614 kubieke meter per seconde. Sindsdien is er vrijwel geen verbetering geweest. Op dit moment schommelt de afvoer daar zelfs rond de 545 kubieke meter per seconde, waarmee het nieuwe record dus alweer ruimschoots is verbroken.
Afgelopen weekend werd al duidelijk dat de Rijn bij Keulen en Kaub, in Duitsland, weer kampte met uitzonderlijk lage waterstanden. Het was een kwestie van tijd voordat dat probleem zich ook stroomafwaarts, in Nederland, zou voordoen. Logischerwijs is dat ook merkbaar op de IJssel, de Waal en de Nederrijn. Ook daar kampt de binnenvaart al tijden met problemen.
Hoelang de problemen in het oosten van Nederland zullen aanhouden, kan Rijkswaterstaat nog niet zeggen. “We hebben regen nodig in het stroomgebied”, zegt een woordvoerder. Dat zou vooral buiten Nederland moeten vallen. “Als we uitgaan van de afvoerverwachting zal het niet slechter worden, maar ook niet veel beter. We weten wel dat de regen een keer gaat komen, want dat is altijd gebeurd, maar de vraag is wanneer.”
Het oosten van het land zal het kortom “even moeten uitzitten”, zegt de woordvoerder van Rijkswaterstaat. “Maar als het voorbij is, dan krijgen we het volgende probleem. Dan krijgen we het hoogwater weer.” Hij wijst erop dat de zee momenteel uitzonderlijk warm is, waardoor het najaar juist weer erg nat kan uitpakken.
Heftigere droge en natte periodes horen in Nederland bij een veranderend klimaat en de extremen van dit jaar komen dus niet onverwacht. Toch spreken waterdeskundigen tegenover de NOS al maanden hun verbazing uit over de omvang en ernst ervan in de afgelopen tijd. Door de uitstoot van broeikasgassen zal de aarde verder opwarmen. Dat maakt wateruitdagingen voor Nederland steeds prangender.
