Zwaar getroffen bergdorp Betrawati in Nepal krijgt eindelijk eerste noodhulp

• Devi Boerema

  correspondent Zuid-Azië

De klok in de toren van het bankgebouw in Betrawati staat stil op 09.30 uur. Dat is het moment waarop de vloedgolf het punt bereikte waar de rivieren Trishuli en Betrawati hier samenvloeien. Het dorp raakte vrijwel afgesloten van de buitenwereld.

Naast het bankgebouw zijn enkel nog de bovenste verdiepingen van een paar gebouwen te zien aan de eens zo drukke winkelstraat van de stad. Er is geen straat meer, geen brug en er zijn geen winkelende mensen meer. 90 procent van Betrawati is verzwolgen door een dikke laag grijze modder.

Via een dropping per helikopter bereikt nu vijf dagen na de ramp de eerste lading met noodhulp het dorp.

“Misschien wilden ze wel eerder helpen, maar konden ze ons niet bereiken via de weg”, zegt schoolassistent Savitri Ranamagar. Ze gaf les in een school dicht bij de rivier. Ook de school is compleet verdwenen onder de modder.

Correspondent Devi Boerema zag hoe de eerste noodhulp per helikopter in het dorp aankwam:

Rode emmers met een sticker van de Indiase vlag en tenten met een Chinees logo worden op de modderlaag gegooid. “Een gift van de Indiase bevolking aan Nepal”, staat erop.

Poorna Bahadur gaat goedkeurend met zijn handen door de producten. “Ja, zeker kan ik dit wel gebruiken”, zegt hij. Rijst, linzen, zeep en zelfs wat kleding. Alleen bij de pakken maandverband kijkt hij bedenkelijk.

Betrawati is na een kleine week nog steeds niet goed bereikbaar voor vrachtwagens met noodhulp. Volgens Bahadur is het dorp dagenlang afgesloten geweest van de buitenwereld, maar daar komt langzaam verandering in, nu sommige wegen weer opengaan.

Bahadur heeft de ramp overleefd omdat hij net buiten de stad was. Nadat hij door de lokale politie werd gealarmeerd, rende hij naar zijn huis om familie op te trommelen.

“Ik heb veel mensen zien worden meegesleurd”, zegt Bahadur terwijl hij op een verhoging staat die over de resten van zijn huis uitkijkt. “Ik heb ze hierop proberen te trekken, ik was compleet buiten mezelf.” Hij zegt dat hij in totaal 51 familieleden heeft verloren.

Ranamagar denkt dat zo’n honderd mensen uit het dorp van ruim duizend inwoners de vloedgolf overleefd hebben. De rest is meegenomen door het water, onder wie vijftien van haar leerlingen.

“Ik zei tegen ze dat ze naar de hoger gelegen weg moesten gaan, maar hun ouders wilden ze liever meenemen naar huis”, zegt Ranamagar. Van die huizen is nu niks meer over.

Er is vanochtend nog een helikopter die hier in Betrawati hulp komt brengen. Dit keer is het een legereenheid die de infrastructuur moet herbouwen.

Met meetapparatuur en gereedschappen springen militairen uit de helikopter. “We gaan onderzoeken of we een noodbrug kunnen aanleggen”, zegt een van hen.

De generaal legt later uit dat de brug nodig is om het dorp beter bereikbaar te maken. Daarvoor moet wel eerst 200 meter weg vrijgemaakt worden dat nu nog onder zeker 10 meter modder ligt.

Na dagen van stilte is het vandaag opeens een drukke bedoening in Betrawati want er zijn ook politie-eenheden gearriveerd, samen met een speciale opruimingsdienst.

Drie lichamen moeten geruimd worden uit een huis dat door de dorpsbewoners wordt aangewezen. Zelf kunnen de inwoners er niet bij, doordat de modder op veel plaatsen zo zacht is dat het drijfzand vormt.

In felgroene jasjes met lange touwen tijgeren de specialisten plat op hun buik over het drijfzand. Na veel getrek in de modder worden twee blauwe zakken door het team meegenomen. Samen met een groepje journalisten kijken de inwoners gelaten toe.

Het is moeilijk voor te stellen dat Betrawati ooit weer het levendige stadje wordt dat het was voordat bijna 80 procent van de populatie stierf.

“Eerst moet er een weg komen, dan de brug en de scholen. Daarna moeten we ons weer als een gemeenschap gaan voelen”, filosofeert Ranamagar.

Toch lijkt de gemeenschap, nog voordat die brug er is, die sociale cohesie weer te herstellen.

De Indiase emmers met hulpgoederen en de door China gedoneerde tenten worden netjes verzameld. Niemand denkt eraan om meteen iets voor zichzelf te pakken. Het is de taak van de lokale politiechef om te beslissen wie wat krijgt, leggen de inwoners uit. Niemand wil voor zijn beurt gaan.