NOS Nieuws•
De 25 miljoen euro die burgemeester Halsema beschikbaar stelt voor het Joods leven in Amsterdam, moet bij een speciaal fonds worden ondergebracht. Dat fonds moet de miljoenen de komende 20 tot 25 jaar investeren in kennis en cultuur van het Joods leven en de zichtbaarheid daarvan in de stad.
Dat adviseert de Commissie Toekomst Joods Amsterdam die binnen de Joodse gemeenschap in de stad onderzocht hoe het geld het best kan worden besteed.
Als voorbeeld van het investeren in kennis van het Joods leven noemt de commissie het doorgeven van tradities, verhalen en geschiedenis. Wat betreft cultuur denkt de commissie aan het stimuleren van muziek, cabaret, dans en theater. Een voorbeeld van het zichtbaar maken van Joods leven in de openbare ruimte zou een Jiddisch festival kunnen zijn, met wetenschappelijke lezingen en muziektheater.
De miljoenen zijn nadrukkelijk niet bedoeld voor herdenkingsprojecten of bestrijding van antisemitisme. “Dit rapport gaat over de toekomst van het Joods leven in Amsterdam”, zei commissievoorzitter Bussemaker bij de presentatie van het advies.
Jongeren
De commissie adviseert de gemeente om zich bij de besteding van het geld vooral op Joodse jongeren te richten. “Jongeren zijn essentieel voor de continuïteit van het Joods leven in Amsterdam.”
Uit de gesprekken met hen kwam naar voren dat zij graag betrokken willen zijn. “Veel jongeren hebben behoefte aan een ontmoetingsplek waar ze zonder politieke of religieuze druk hun Joodse identiteit kunnen verkennen of beleven”, aldus het advies.
Alleen weten deze jongeren vaak niet waar ze moeten zijn of voelen zich bij voorbaat buitengesloten “vanwege een kennisachterstand of een ons-kent-ons-sfeertje”.
Nesjomme
Voor de Tweede Wereldoorlog kende Amsterdam een bruisend Joods leven. Zo’n 10 procent van de Amsterdammers was Joods.
Bussemaker haalde de documentaire Nesjomme aan die de NPO vorig jaar uitzond. “We zien het Joodse leven, volop meebewegend met de tijd. Vrouwen in hun eerste gang naar de stembus. Arbeiders die zich organiseren in de diamantbewerkersbond. Beelden van Joodse stadgenoten die maatschappelijk vooroplopen.”
De Duitse bezetting en de Holocaust maakten daar een eind aan. Slechts een klein deel van de Joodse Amsterdammers overleefde de oorlog en kwam weer terug.
Excuses
Burgemeester Halsema bood de Joodse gemeenschap vorig jaar excuses aan voor de rol die gemeentelijke diensten bij de vervolging door nazi-Duitsland hebben gespeeld. Zo hielp de Amsterdamse politie mee bij de deportaties en verzorgde het gemeentevervoerbedrijf GVB het vervoer van Joden naar de verzamelplaatsen in de stad.
In haar toespraak zei Halsema dat de gemeente de Joodse inwoners “gruwelijk in de steek heeft gelaten”. Ze beloofde dat de gemeente 25 miljoen euro zou investeren in de toekomst van het Joods leven in de stad.
