NOS Nieuws•
In Oekraïne en op andere plekken wordt stilgestaan bij de grootste kernramp uit de geschiedenis, vandaag 40 jaar geleden. Na een grote brand in de kerncentrale van Tsjernobyl trok in 1986 een radioactieve wolk over Belarus, Oekraïne en Rusland. Zo’n 8,4 miljoen mensen werden blootgesteld aan straling.
Iedereen die in de buurt van de kerncentrale woonde, moest onmiddellijk de stad uit. Veel mensen raakten besmet en werden ziek. Tientallen mensen kwamen om door directe straling. De Wereldgezondheidsorganisatie schat in dat in de jaren daarna zeker 5000 mensen zijn overleden aan de gevolgen van kanker en andere aandoeningen.
Zwijgen
Tijdens de kernramp op 26 april 1986 ontplofte tijdens een test reactor 4 van de centrale in de voormalige Sovjet-Unie, in wat nu Oekraïne is. Op X heeft de Oekraïense president Zelensky stilgestaan bij de slachtoffers van de kernramp. “Honderdduizenden mensen kregen jarenlang met de gevolgen van deze tragedie te maken”, schrijft hij.
De Sovjet-Unie zweeg de eerste dagen na de ramp. Pas twee dagen erna werd een gebied zo groot als de provincie Drenthe tot verboden gebied verklaard.
Bekijk de beelden van destijds:
40 jaar geleden verspreidde zich een radioactieve wolk over West-Europa
In de Oekraïense stad Slavoetytsj, een stad op zo’n 15 kilometer van de verboden zone rondom kerncentrale Tsjernobyl, kwamen inwoners samen op het centrale plein. Ze plaatsten kaarsen rond een groot stralingssymbool op de grond. “De jaren gaan voorbij, maar de pijn van Tsjernobyl blijft”, zei een spreker.
De 71-jarige inwoner Ljoedmyla Ljoebyva zei tegen persbureau AP dat het belangrijk was om degenen te eren die hun leven hebben opgeofferd in de nasleep van de ramp. Volgens haar heeft de Russische oorlog in Oekraïne de vrees doen herleven dat het gevaar nooit volledig weg is.
Na de kernramp in 1986 werd een betonnen overdekking gebouwd om de omgeving van de kerncentrale te beschermen tegen radioactieve straling. Maar daar kwamen scheuren in, waardoor er in 2019 een nieuwe beschermlaag moet worden gebouwd. Dat kostte zo’n anderhalf miljard euro. Meer dan veertig landen droegen financieel bij aan de constructie.
De beschermhuls raakte in februari vorig jaar beschadigd door een drone-aanval. Die is volgens Oekraïne uitgevoerd door Rusland, wat het Kremlin destijds ontkende. De beschermende koepel functioneert sindsdien niet meer volledig, meldde het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) eind vorig jaar.
‘Nucleair terrorisme’
Volgens Zelensky brengt Rusland de wereld opnieuw in gevaar door zulke aanvallen uit te voeren. Inmiddels zijn er wel reparaties uitgevoerd aan de koepel, maar is die nog niet volledig gerestaureerd. “Het onderhoud en de bescherming ervan zijn in ieders belang”, aldus Zelensky.
De Oekraïense president stelt dat de internationale gemeenschap dit “nucleaire terrorisme” moet stoppen en Rusland moet dwingen te stoppen met aanvallen.
Ook in Nederland wordt de ramp op verschillende plekken herdacht, waaronder in Almelo en in Borssele. Fietsers begonnen afgelopen zondag in Eemshaven en legden een tocht af tot aan Borssele in Zeeland. Ook is daar een protest tegen de komst van nieuwe kerncentrales.
