NOS Nieuws•
Je hebt het de laatste tijd wellicht ook moeten doen: bij het betalen in de horeca op het pinapparaat kiezen hoeveel procent fooi je wil geven. Of toch ‘geen fooi’ aanklikken.
Het aantal horecazaken dat dit doet groeit en we geven ook vaker fooi als we moeten kiezen. Dat blijkt uit cijfers die betaalbedrijven met de NOS deelden. Als we zo’n fooi geven, kiezen we het vaakst voor 5 procent uit de opties 5, 10, 15 procent of een zelfgekozen bedrag.
Horecazaken die gebruikmaken van betaal- en softwarebedrijf Tebi kunnen zelf bepalen of ze het keuzemenu laten zien. Het blijkt dat bij koffiezaken waar je aan een balie bestelt, het percentage fooigevers omhoog schiet als die om fooi vragen. Bijna niemand pint fooi erbij als er geen verzoek te zien is, maar met verzoek is dat meer dan 20 procent.
In chique restaurants pinnen klanten sowieso vaak fooi, ook als er niet om gevraagd wordt. Met een fooikeuzemenu doen nog meer mensen dat, blijkt uit de cijfers.
Bij surfschool en strandtent The Shore in Scheveningen werken ze al langer met de fooipercentages. Tijdens corona stapte de zaak over op alleen maar pinnen. “De fooien daalden toen wel drastisch”, zegt mede-eigenaar Thomas Franse.
In 2021 kreeg The Shore een kassasysteem dat die fooi-optie had en is dat aangezet. “Dat was wel het moment dat de fooien weer omhooggingen.”
Franse heeft een dubbel gevoel bij het vragen om fooi. “Het is niet de beste klantervaring. In het begin kregen we naast positieve ook best veel negatieve reacties. Het is wel een belangrijke bron van inkomsten voor personeel.” Hij merkt nu ook gewenning bij klanten, omdat steeds meer horecazaken het doen.
Betaalbedrijf Adyen zette op een rij welk deel van de horecaondernemers die er klant zijn gebruikmaakt van een fooikeuzemenu. Bij restaurants steeg dat van 19 procent in de eerste helft van 2025 naar 22 procent in de eerste helft van 2026. Bij bars en cafés steeg het van 46 naar 53 procent.
“Dit wijst erop dat dit steeds meer een standaardonderdeel wordt van moderne betaalprocessen in de horeca”, zegt Julien Marlier, manager Benelux. Op pinapparaten waar de fooifunctie actief is, kiest 61 procent voor ‘geen fooi’. 39 procent geeft dus wel een fooi, gemiddeld 4,31 euro.
Tebi heeft ook cijfers over welk percentage we aanklikken, als we een fooi geven. Het vaakst kiezen mensen dan voor 5 procent. “Ongeveer een kwart vult een eigen, doorgaans klein, bedrag in”, zegt general manager Florian Brunsting. “Hoge ‘Amerikaanse’ fooibedragen komen nauwelijks voor.” In de VS wordt in restaurants zeker 20 procent fooi verwacht.
Ook de Ierse pub Mick O’Connells in Utrecht heeft pinapparaten met fooiverzoeken. “Het is soms best verrassend wie wel of geen fooi geeft”, zegt manager James O’Halloran. “Jonge studenten van wie je geen fooi verwacht geven dan 5 of 10 procent. Rijkere bankmedewerkers geven dan soms niks.”
De fooi is meestal 5 procent, ziet ook hij. “Gemiddeld krijgen we maandelijks zo’n 3500 tot 4000 euro fooi binnen. Dat wordt geheel verdeeld onder medewerkers, op basis van het aantal werkuren.” Gemiddeld gaat het om zo’n 2 euro per uur.
‘Minder persoonlijk’
Horecabezoekers reageren verschillend op fooiverzoeken. “Ik heb geen fooi gegeven”, zegt Sophie, die bij een saladebar in Utrecht aan de balie bestelde en moest kiezen. “Ik merk dat ik het minder persoonlijk vind. Het is gewoon: hier, wil je fooi geven of niet?”
“Ik vind het wel fijn want dan kan ik zelf kiezen wat en of ik geef”, zegt een bezoeker van The Shore in Scheveningen. Hij gaf 5 procent fooi. “Mensen werken er hard voor. Dan is het fijn om even iets extra’s te geven.”
Vaker in Amsterdam
Of ondernemers kiezen voor een fooimenu verschilt per regio. Zo heeft in Amsterdam ruim 30 procent van de Tebi-klanten de functie ingeschakeld, terwijl dat in bijvoorbeeld Nijmegen maar 10 procent is.
Bij een rondgang in Den Bosch zeggen verschillende horecazaken er niet aan te willen. “Ik hou er niet zo van”, zegt Marc Bouman van Brasserij Breton. “Ik ga niet onnodig fooi opdringen, mensen geven het als ze het zelf willen.”
“Als je die keuze toont, voelen mensen zich misschien gedwongen”, zegt Angie Joosten van Café CinQ. “Voor ons werkt het prima om het volledig iemands eigen keuze te laten.”
