NOS Nieuws•
Er was altijd een simpele regel in superheldenstrips: de hoofdpersoon wint hoe dan ook, en aan het eind van het verhaal is de status quo hersteld. Maar Gerry Conway schokte lezers in 1973 door daar spectaculair van af te wijken met de dood van een belangrijk bijfiguur, Spider-Mans vriendinnetje Gwen Stacy. De schrijver, ook bedenker van het controversiële personage Punisher, is nu op 73-jarige leeftijd overleden.
Conway groeide in Brooklyn op en was al jong fan van comics. Al op 19-jarige leeftijd wist hij een baantje te krijgen bij Marvel. Hij werkte zich omhoog van Tarzan-kopie Ka-Zar via Iron Man en de Hulk naar Spider-Man. Toen Marvel-baas Stan Lee zelf stopte als schrijver van die strips, vertrouwde hij zijn geesteskind toe aan Conway.
“Wat zo leuk was aan Stan was dat toen hij afscheid had genomen, je mocht doen wat je wilde. Geen kritiek achteraf, niet zeggen hoe hij het zou hebben gedaan. Hij zei: nu is het van jou, doe ermee wat je wil.”
Verbijsterend
Lee zou er later spijt van krijgen dat hij de teugels zo liet vieren, omdat Conway een rigoureuze beslissing nam: in aflevering 121 van de strip besloot hij onherstelbare schade aan te richten door Peter Parkers vriendinnetje te vermoorden. Hij vond Gwen Stacy maar een braaf karakter, waar hij als schrijver niet veel meer mee kon.
En dus liet hij de Green Goblin Gwen ontvoeren en haar van een hoge brug vallen. In een reddingspoging met zijn spinnendraad, breekt Spider-Man haar nek door de abrupte stop. Zijn vriendin was niet alleen dood, hij was er dus deels nog voor verantwoordelijk ook.
Fans waren verbijsterd. Superhelden werden vaker geplaagd door jeugdtrauma’s (Batmans vermoorde ouders, Supermans ontplofte planeet), maar die waren dan altijd in hun ontstaansgeschiedenis te vinden, de reden dat ze naar rechtvaardigheid streefden. Een belangrijk figuur zo laten sterven en de hoofdpersoon opzadelen met enorme psychologische ballast was een waterscheiding in het genre.
Lezers waren dan ook niet onverdeeld enthousiast. Marvel-bedenker Lee werd door sommige stripfanaten verguisd omdat hij dit zou hebben toegelaten. Hij vroeg Gerry zelfs nog Gwen weer tot leven te wekken, maar de schrijver vond dat dat de emotionele impact zou reduceren tot goedkoop effectbejag. Gwen bleef dus dood, Peter Parker vond uiteindelijk een nieuwe partner in Mary Jane Watson.
Punisher
Voor de Spider-Man-serie bedacht Conway ook de antiheld Punisher, een oud-marinier die na de dood van zijn gezin gruwelijk wraak neemt op de daders. Ook dit personage werd als baanbrekend gezien: maar weinig stripfiguren waren zo emotioneel getroebleerd en moreel zo problematisch. Conway typeerde hem ooit als “Batman zonder geweten en met veel wapens”.
Punisher zou verfilmd worden met John Travolta en later ook een tv-serie worden met Jon Bernthal in de hoofdrol. Het logo van de wraakengel, een gestileerde schedel, werd tot verbijstering van burgerrechtenactivisten een populair symbool onder Amerikaanse politieagenten. Conway zelf waarschuwde dat Punisher “een complexe antiheld is met een beschadigd moreel, die agenten niet zouden moeten willen nadoen”.
Conway ging later nog werken voor Marvels grote concurrent DC Comics. Daar was hij de creatieve kracht achter de eerste cross-over met de twee grote helden van beide uitgevers: Superman vs. The Amazing Spider-Man uit 1976. Later stapte hij over naar tv en schreef en produceerde shows als Father Dowling Mysteries, Matlock en Law & Order.
Emotionele impact
Conway keek tevreden terug op zijn creatieve loopbaan. Het deed hem goed dat The Amazing Spider-Man 2 in 2014 zijn verhaallijn over Stacy omarmde – en het publiek nog steeds in shock was toen Emma Stone’s personage stierf.
“Het blijft opwindend om te zien dat iets dat je in je jeugd hebt gecreëerd, tientallen jaren later nog wordt gebruikt en een emotionele impact heeft.”
