Dodelijke explosie zet toekomst van vuurwerkstad Liuyang op scherp

• Laura van Megen

  correspondent China

• Gabi Verberg

  correspondent Oost-Azië

De enorme explosie in een vuurwerkfabriek in Zuid-China heeft deze week aan 26 mensen het leven gekost. Tientallen mensen raakten gewond. Fabriekshallen zijn met de grond gelijkgemaakt en in de wijde omtrek zijn door de kracht van de ontploffing de ramen van huizen gebroken. “Het was als een regen van glas,” vertelt een buurtbewoner.

Al meer dan duizend jaar wordt er vuurwerk gemaakt in de stad Liuyang, ook wel de ‘vuurwerkhoofdstad van China’ genoemd. De sector is de levensader van de regio. Maar het gaat ook geregeld fout: jaarlijks gebeuren er ongelukken in een van de honderden vuurwerkfabrieken, zeggen mensen daar.

De overheid heeft nu alle fabrieken gesloten voor veiligheidsinspecties. Naast het verlies van levens en de angst na deze ramp, zullen daarom ook de economische consequenties voor het stadje groot zijn.

Bij huizen in de buurt van de fabriek is de schade groot. Vensters zijn er half uit geslagen, plafonds zijn naar beneden gekomen en overal ligt glas van de gebroken ramen. “Onze achterdeur is kapotgeslagen, boven is het stucwerk naar beneden gekomen en alle lampen zijn kapot,” zegt diezelfde buurtbewoner. Haar huis staat op een paar honderd meter van de fabriek.

Zodra ze het nieuws hoorde, is ze meteen naar huis gereden om haar schoonmoeder te helpen, die wel thuis was. “Het glas viel zo op mijn armen,” vertelt die. Ze hoefde gelukkig niet naar het ziekenhuis, maar haar buren hadden wel medische verzorging nodig voor hun verwondingen.

Dichter bij de fabriek kan je nu niet komen. De politie heeft de wegen afgezet. Op het terrein staan ook grote pakhuizen vol met buskruit, dus de autoriteiten vrezen voor verdere explosies. Het zal nog lang duren voordat de politie het gebied weer vrijgeeft.

In de ‘vuurwerkhoofdstad van China’ werken zo’n 300.000 mensen in de sector, meer dan twintig procent van de bevolking. “Bijna elk huishouden heeft wel iemand die in de vuurwerksector werkt,” vertelt vuurwerkexporteur Li Muzi.

Volgens de Chinese legende werd vuurwerk hier uitgevonden toen een man genaamd Li Tian aan het experimenteren was met bamboe en buskruit. Wat begon als een traditie om boze geesten te verdrijven en voorspoed te brengen, groeide uit tot een wereldwijde industrie.

Maar die industrie ligt nu stil. Op last van de overheid moesten alle fabrieken voor onbepaalde tijd sluiten. Sommigen schatten dat het misschien wel een half jaar kan duren. “We gaan grote verliezen lijden,” verwacht een vuurwerkgroothandelaar, ook genaamd meneer Li. “De leveringen zullen vertraging oplopen en het zal het inkomen van mensen sterk raken.”

Ondertussen is het onderzoek naar de precieze toedracht in volle gang. Volgens Li Muzi had het ongeluk te maken met de nieuwe nationale veiligheidsnormen voor vuurwerk. Fabrieken moesten hun productieproces aanpassen, wat leidde tot fouten en verwarring.

Dat lijkt ook het geval bij de Huasheng fabriek waar het afgelopen week misging. Het bedrijf was eerder dit jaar al op de vingers getikt. Inspecteurs constateerden in januari dat werknemers onzorgvuldig omgingen met explosieve stoffen. Het bedrijf kreeg een boete en moest een veiligheidscursus volgen.

Li Muzi heeft een familielid verloren in de ontploffing, iemand die op dat moment aan het werk was in de fabriek. “Het management van de fabriek heeft een grote verantwoordelijkheid hierin,” zegt hij stellig. “Natuurlijk zullen ze naar de gevangenis moeten.”