NOS Nieuws•
Boeren hebben last van stijgende kunstmestprijzen. Dat is niet alleen vervelend voor hen, maar het heeft ook effect op de voedselprijzen. Daarom heeft de Europese Commissie plannen gepresenteerd om de lasten voor boeren te verlichten.
De oorlog in het Midden-Oosten en de aanhoudende sluiting van de Straat van Hormuz hebben een directe impact op de wereldwijde prijs van kunstmest. Een belangrijk deel van de grondstoffen voor kunstmest komt uit die regio. Ook is productie binnen de EU duurder door de hoge energieprijzen.
Die toegenomen schaarste maakt dat boeren een hogere prijs betalen. Zo waren de prijzen van de meest gebruikte soort kunstmest in april van dit jaar ruim 70 procent hoger dan in 2024.
Tot nu toe lijken Nederlandse boeren nog weinig last te hebben van de hoge kunstmestprijzen. Veel van hen hebben hun kunstmest voor het aankomende seizoen al ingekocht.
Maar, zo laat boerenbelangenorganisatie LTO weten, tegen het najaar moeten er weer nieuwe voorraden aangeschaft worden en kunnen Nederlandse boeren dus alsnog met verhoogde kosten komen te zitten.
Steunmaatregelen
De Commissie wil geld uit een noodpotje voor landbouw gebruiken om boeren in geldproblemen te helpen. Dat potje is bedoeld voor noodgevallen zoals natuurrampen, marktverstoringen en dierziektes. Voor dit jaar zit er nog 200 miljoen euro in, maar de Commissie wil dat bedrag verdubbelen. Als dat doorgaat, kunnen boeren straks rekenen op enkele honderden miljoenen aan steun.
Ook onderzoekt de Commissie of het mogelijk is om boeren te helpen door de regels voor het gebruik van digestaat te versoepelen. Dat komt vrij bij het omzetten van dierlijke mest en plantaardige reststoffen naar biogas.
Digestaat mag nu maar beperkt gebruikt worden omdat het net als dierlijke mest een hoog stikstofgehalte heeft. Toch wil de Commissie nu kijken of het gemakkelijker ingezet kan worden als aanvulling op kunstmest, omdat het efficiënter is dan onbewerkte dierlijke mest.
Kleinere oogst
Het moment waarop boeren nieuwe kunstmest moeten kopen voor de oogst van volgend jaar komt steeds dichterbij. Traditioneel kopen zij die kunstmest tegen het einde van de zomer, om vervolgens in de herfst het land te bemesten.
Wanneer boeren verwachten dat kunstmest te duur zal zijn voor het komende seizoen, kiezen ze er vaker voor om andere gewassen te verbouwen of minder land te gebruiken, wat kan zorgen voor een kleinere oogst.
Een kleinere oogst betekent vaak dat consumenten uiteindelijk ook een hogere prijs betalen. Dit was bijvoorbeeld het geval tijdens de energiecrisis van 2022, toen de voedselprijzen flink stegen.
Zelfs toen de kunstmestprijzen weer afnamen na die crisis, bleven de voedselprijzen hoog. Om te voorkomen dat dit opnieuw gebeurt, komt de Commissie nu met een dit voorstel.
Dierlijke mest
De vraag is wel of dat plan gaat helpen. LTO reageert kritisch. In een reactie laat de belangenvereniging weten teleurgesteld te zijn in de plannen van de Europese Commissie.
Ze hadden onder andere gehoopt dat boeren meer ruimte zouden krijgen om meer dierlijke mest over hun land te verspreiden, waar enorme overschotten van zijn.
