NOS Nieuws•
Er komt een niet-bindend referendum over onafhankelijkheid van de Canadese provincie Alberta. De volksstemming zal in oktober plaatsvinden.
Separatisten in de olierijke provincie haalden na een maandenlange campagne meer dan 300.000 handtekeningen op met een burgerinitiatief. Een petitie waarin staat dat Alberta bij Canada moet blijven, werd meer dan 400.000 keer ondertekend. Peilingen laten consequent zien dat ongeveer een derde van de inwoners van Alberta voorstander is van zelfstandigheid.
Niet-bindend
De vraag die de bevolking in oktober wordt voorgelegd is of Alberta bij Canada moet blijven of dat er op basis van de grondwet juridische stappen moeten worden gezet om een bindend referendum over een afsplitsing te houden.
De premier van de provincie Danielle Smith zegt dat het referendum niet gaat over afsplitsing van Canada, maar meer over de vraag of een bindend referendum daarover noodzakelijk is.
“Laat ik duidelijk zijn. Ik ben er voorstander van dat Alberta bij Canada blijft en zo zou ik stemmen over afscheiding in een referendum. Zo denkt mijn regering er ook over.”
Mocht het tot een bindend referendum komen waarin de meerderheid voor afscheiding stemt, dan is Alberta nog niet meteen onafhankelijk. Daarover zou dan onderhandeld moeten worden met de federale regering. In 1998 oordeelde het Canadese Hooggerechtshof dat provincies niet eenzijdig de onafhankelijkheid mogen uitroepen.
Test voor eenheid
Het referendum is de eerste test voor de eenheid van het land in decennia. In 1995 stemde de Franstalige provincie Quebec op een haar na voor onafhankelijkheid. Na die stemming voerde de federale overheid wetgeving door die het parlement het laatste woord geeft over de formulering van een voorgesteld referendum. Ook werden er voorwaarden gesteld waaraan moet worden voldaan voordat gesprekken over onafhankelijkheid met de federale overheid kunnen starten.
Het zal de eerste keer zijn dat een andere provincie dan Quebec de vraag over onafhankelijkheid aan inwoners voorlegt. Alberta ligt in het westen van Canada en telt ongeveer 5 miljoen inwoners.
Het referendum komt op het moment dat premier Carney probeert een sterk front te vormen tegen de Amerikaanse importheffingen en er verder onderhandeld wordt over de handelsovereenkomst tussen de VS, Mexico en Canada.
