NOS Nieuws••Aangepast
“Er waren geluiden… angstaanjagende explosies. Vlammen. Heel even, misschien een seconde, verloor ik mijn bewustzijn,” vertelt de 74-jarige gepensioneerde Jevhen aan de krant Kyiv Independent na de grootschalige luchtaanvallen van Rusland op Kyiv afgelopen weekend. Op foto’s is te zien hoe inwoners een dag na de bombardementen op Kyiv langs zwaar beschadigde gebouwen lopen.
Een groepje tieners kijkt naar een winkelcentrum dat in brand staat, een vrouw loopt met twee boodschappentassen door een straat in puin. En man en een vrouw zien hand in hand hoe het flatgebouw waar zij in woonden vernield is.
De schade is dan ook enorm: Rusland vuurde in de nacht van zaterdag op zondag volgens Oekraïense autoriteiten zeker 600 drones en 90 raketten op Kyiv en omgeving af, waaronder 36 ballistische raketten. Vier mensen werden gedood. Ruim 87 anderen raakten gewond, onder wie drie kinderen. Er werden tientallen woongebouwen en een waterleidingsbedrijf geraakt. Een markt brandde af.
Wat deze aanval echter anders maakt dan de vele andere Russische aanvallen is de inzet van de hypersonische Oresjnik-raket. Die sloeg in in de stad Bila Tserkva, ten zuidwesten van Kyiv. De raket was volgens Oekraïense media niet geladen met explosieven, maar werd volgens defensie-experts afgevuurd als waarschuwing voor Oekraïne én voor de rest van Europa.
Zo zag Kyiv er gisteren uit na een nacht van aanvallen:
Zware verwoesting na nacht vol Russische aanvallen op Kyiv
De Russen hebben het gebruik van de raket bevestigd en laten weten dat het een vergelding is voor een Oekraïense droneaanval op een studentencomplex in de door Rusland bezette regio Loehansk, in het oosten van Oekraïne. Daarbij kwamen volgens het Kremlin 21 mensen om het leven. Kyiv ontkent dat het deze aanval heeft uitgevoerd.
Het gebruik van de Oresjnik-raket veroorzaakte een schok bij Europese leiders. De Franse president Macron spreekt van “een vlucht naar voren die de impasse van de Russische agressieoorlog markeert”. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Berendsen (CDA) stelt dat “de aanvallen nogmaals aantonen dat het Kremlin oorlog boven vrede verkiest”. Ook de hoogste diplomaat van de Europese Unie, Kaja Kallas, veroordeelde het gebruik van de raket.
De ophef is niet zonder reden: het gaat om een geavanceerd, moeilijk te onderscheppen projectiel dat kernkoppen kan dragen en tien keer sneller is dan het geluid, ruim 12.000 kilometer per uur. De zware ballistische middellangeafstandsraket stijgt na het afvuren op tot in de ruimte waarna hij terugvalt richting zijn doelwit. De raket kan vanuit de dampkring 36 bommen in één keer afwerpen, echt en namaak, die elk apart door de luchtverdediging gedetecteerd en onderschept moeten worden.
-
Inwoners van Kyiv bekijken hun woongebouw na Russische aanvallen -
Jongeren lopen langs een brandend winkelcentrum -
Inwoners van Kyiv een dag na de Russische bombardementen -
Een Russische drone boven Kyiv tijdens Russische luchtaanvallen
Experts stellen dat dit voor Oekraïne vrijwel onmogelijk is: door de snelheid van de raketten en de hoeveelheid ervan raakt hun luchtverdedigingssysteem overbelast. Als Rusland de Oresjnik afvuurt, dan staat Oekraïne machteloos. President Zelensky haalde dan ook hard uit naar de Russen. Hij noemt het gebruik van de Oresjnik “gestoord”. “Het is belangrijk dat Rusland hiervoor niet ongestraft blijft”, schrijft hij op X.
Het verschil met een andere hypersonische raket van de Russen, de Kinzjal, zit hem in de actieradius. De Oresjnik heeft volgens Moskou een bereik van zo’n 5000 kilometer, de Kinzjal “slechts” 500 kilometer. Om die reden houdt Europa het gebruik van deze raket nauwlettend in de gaten. Doordat Rusland de Oresjnik-raketten heeft opgesteld in Belarus liggen vrijwel alle Europese hoofdsteden binnen bereik.
Het gebruik van raketten als de Oresjnik is al langer omstreden. Een in 1987 gesloten ontwapeningsakkoord tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie verbood het gebruik van raketten die een dergelijke afstand kunnen afleggen.
President Trump stapte in zijn eerste termijn echter uit dit verdrag omdat Moskou zich volgens de Amerikanen niet aan de afspraken hield. Rusland kondigde zelf in 2025 aan zich niet langer te houden aan het historische INF-verdrag.
Een politieke actie
Experts noemen het inzetten van de Oresjnik dan ook een puur politieke actie. De vorige inzet ervan was in januari, kort nadat de zogenoemde “coalition of the willing” van westerse landen plannen besprak om vredestroepen te stationeren in Oekraïne.
In 2024 werd de raket voor het eerst gebruikt. Militair deskundigen wijzen erop dat het afvuren van de Oresjnik duur is en dat Rusland voldoende goedkopere alternatieven heeft om doelen ver in Oekraïne te raken.
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft buitenlandse burgers en diplomaten opgeroepen om de Oekraïense hoofdstad “zo snel mogelijk” te verlaten, omdat Rusland van plan is om meer aanvallen uit te voeren op Kyiv.
