Veiligheidsregio’s: geen goed alternatief voor luchtalarm na 2027 is onacceptabel

Meerdere veiligheidsregio’s vinden het “onacceptabel” als er eind volgend jaar geen goed alternatief is voor het luchtalarm. Dat schrijft burgemeester Carola Schouten van Rotterdam namens de veiligheidsregio’s Rotterdam-Rijnmond, Zuid-Limburg, Utrecht en Zuid-Holland-Zuid in een brief aan de Tweede Kamer.

Het luchtalarm, officieel het Waarschuwings- en Alarmeringssysteem, moet per 1 januari 2028 verdwijnen. Het systeem bestaat uit 4278 sirenepalen die mensen waarschuwen bij groot gevaar, zoals overstromingen of een brand met giftige stoffen.

Volgens het kabinet is het systeem verouderd. Ook wordt lang niet iedereen ermee bereikt. Het kabinet wil daarom vooral inzetten op NL-Alert, waarbij tijdens een noodsituatie berichten worden gestuurd naar telefoons.

Maar zowel uit de Tweede Kamer als vanuit de veiligheidsregio’s, die verantwoordelijk zijn voor rampenbestrijding, klinkt er kritiek. Zo zijn er zorgen over hoe mensen gealarmeerd worden als langdurig de stroom uitvalt, of hoe mensen zonder (opgeladen) mobiele telefoon geïnformeerd worden.

Ook staat in de brief dat berichten van NL-Alert niet altijd goed te begrijpen zijn, bijvoorbeeld door laaggeletterdheid, taalbarrières of andere beperkingen. Daarnaast stelt Schouten dat een digitaal systeem kwetsbaar is voor storingen en “cyberincidenten”.

Verantwoordelijk minister Van Weel zei vorige week dat er geen geld is voor een alternatief voor de sirenes. Een dag later zei hij dat er samen met Defensie toch wordt gekeken naar een alternatief systeem. Hoe dat systeem eruit komt te zien, kon de minister toen nog niet zeggen.

Maar volgens Schouten lijkt dat systeem zich vooral te richten op militaire (lucht)dreigingen. Ze vindt dat het systeem er ook moet zijn voor de “bredere risico’s van deze tijd”, zoals “cyberincidenten en toenemende kans op extreme weersomstandigheden en overstromingen”.

De veiligheidsregio’s roepen de Tweede Kamer daarom op om het luchtalarm niet af te schaffen zolang er geen volwaardig en bewezen alternatief is. Ze willen dat er structureel geld wordt vrijgemaakt voor een landelijk alarmeringssysteem.

Vanmiddag om 12.00 uur werd het luchtalarm getest, zoals op elke eerste maandag van de maand. Ook werd een testbericht van NL-Alert verstuurd. In de regio Noord-Holland Noord waren de sirenes niet te horen(opent in nieuw venster). De veiligheidsregio onderzoekt hoe dat kon gebeuren.