Starmers vermoedelijke opvolger hakt knopen liefst door in de pub

• Fleur Launspach

  correspondent Verenigd Koninkrijk en Ierland

Starmer heeft gekozen voor een ‘waardig’ vertrek en heeft een tijdspad geschetst voor de overdracht van de macht. Een pijnlijk moment voor Starmer: hij beloofde kiezers juist dat zijn partij na alle chaos bij de Conservatieven niet weer van leider zou wisselen.

Starmer zou een stabiele, zij het wat saaie, regering leiden. Hij zou de problemen van het land oplossen, ook als daarvoor onpopulaire keuzes nodig waren. En Starmer kan zeker op successen wijzen: de wachtlijsten in de zorg zijn afgenomen, de illegale migratie over het Kanaal daalt en er zijn tekenen van een aantrekkende economie.

Maar die boodschap is niet aangekomen. Wat wel aan hem bleef kleven zijn tientallen missers en U-turns: beleid dat weer moest worden teruggedraaid. Belastingverhogende begrotingen. Het schrappen van een subsidie voor armere ouderen. Zijn beslissing om Peter Mandelson aan te stellen, die diepe banden met Epstein bleek te hebben. En daar kwam nog een zware nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen in mei bovenop.

In dit artikel gaan we dieper in op het korte premierschap van Starmer:

Starmer werd steeds meer gezien als iemand zonder visie, zonder politiek instinct, een slechte communicator en geen winnaar die de partij naar de volgende verkiezingen kon leiden.

Vanaf afgelopen vrijdag werden de argumenten voor een leiderschapswissel binnen Labour nog overtuigender. Andy Burnham won de kiesregio Makerfield en overtuigend ook van de rechtse anti-immigratiepartij van Nigel Farage. Als er een ding is waar Labourleden ’s nachts wakker van liggen, dan is het: hoe stoppen we de opmars van die radicaal-rechtse populistische partij van Farage? En dat is precies wat Burnham nu wél lijkt te lukken.

Hij lijkt een antwoord te kunnen bieden. Daarom groeit binnen Labour het idee: Burnham is een winnaar, hij is populair. Hij kan Reform verslaan. Hij zou de Labour partij weer omhoog kunnen trekken in de peilingen.

Maar wie is Andy Burnham, de noorderling die zeer binnenkort premier van het Verenigd Koninkrijk kan worden? Mind you: de vijfde in zeven jaar tijd.

Andy, zoals hij liefkozend wordt genoemd, is een man van het volk. In plaats van in een maatpak loopt hij rond in bomberjacks, shirts en sneakers. Hij is ‘down to earth’, benaderbaar en hij heeft charisma. Hij houdt van voetbal en neemt belangrijke beslissingen in zijn leven het liefst in de pub.

Burnham zit al lang in de politiek. Hij begon zijn carrière onder Tony Blair en maakte deel uit van de New Labour-generatie. Daarna vertrok hij, gedesillusioneerd door de politiek in Westminster, terug naar het Noorden waar hij vandaan komt. Daar werd hij burgemeester van de stad Manchester – zijn succes leverde hem de bijnaam King of the North op. Hij werd drie keer herkozen en maakte van Manchester een snelgroeiende economische motor.

Burnham is een voorstander van een sterke rol van de overheid en hij is kritisch op de privatisering van publieke diensten. Hij wil zich hard maken voor sterke publieke voorzieningen en voor een politiek die dichter bij ‘gewone mensen’ staat.

En Burnham belooft verandering voor de partij en voor het land. Maar tegelijkertijd kan hij niet te veel afwijken van de beleidsplannen waarmee Labour twee jaar geleden door het land werd gekozen – anders zouden eigenlijk opnieuw landelijke verkiezingen moeten worden gehouden. Bovendien zit Burnham ook vast aan de huidige staatsfinanciën. Die zijn niet ruim; ook hij heeft niet ineens een magische geldboom in zijn achtertuin.

En de kiezer zal hem weinig tijd geven. Al langer heerst teleurstelling en frustratie in het land: er wordt steeds opnieuw verandering beloofd, die niet wordt waargemaakt.

Het resultaat is dat vertrouwen in de politiek steeds verder afneemt – en nog nooit zo laag is geweest. Het zal niet makkelijk zijn voor ‘Andy’ om dat te herstellen.