Na bemoeienis Trump lijkt ook Colombia een bondgenoot als president te krijgen

• Nina Jurna

  correspondent Latijns-Amerika

De Amerikaanse president Trump heeft Abelardo de la Espriella gefeliciteerd, de nationalistische advocaat die volgens een eerste snelle telling is gekozen tot president van Colombia. Ook uit andere landen, met vooral rechtse leiders, kreeg De la Espriella gelukwensen.

Het duurt waarschijnlijk nog een paar dagen voordat de officiële uitslag wordt vastgesteld, maar Trump heeft al gezegd dat hij ernaar uitkijkt om samen een sterke relatie tussen de VS en Colombia op te bouwen.

Tot voor kort kenden de Colombianen Abelardo de la Espriella (47) vooral als flamboyante miljonair en zakenman. En als een bekend strafrechtadvocaat met omstreden cliënten, zoals de vorig jaar veroordeelde oud-president Alvaro Uribe die banden had met gewelddadige paramilitairen in de jaren 90.

In korte tijd is ‘El Tigre’ (de Tijger), zoals hij zichzelf graag noemt, doorgedrongen tot het centrum van de politieke macht in Colombia. Dit weekend lukte het hem de meeste stemmen binnen te slepen bij de beslissende ronde van de presidentverkiezingen in Colombia.

Met een piepkleine marge van een procentpunt en zonder dat de uitslag officieel geldig is verklaard en bekrachtigd, vierde de ultrarechtse De la Espriella volop feest met zijn aanhangers.

De la Espriella profileert zich als een radicaal-rechtse leider en als iemand die buiten de gevestigde politiek staat. Als een buitenstaander die met populistische en extreme ideeën tijdens zijn verkiezingscampagne beloofde om een rigoureuze oplossing te bieden voor de geweldsspiraal waar Colombia al zo lang in zit.

Na het vredesakkoord van 2016 tussen de guerrillabeweging FARC en de Colombiaanse regering kwam er na vijf decennia een einde aan de slepende en bloedige burgeroorlog in Colombia. Maar de afgelopen jaren bleek het geweld zich desondanks weer te verspreiden en ontstonden er allerlei nieuwe gewapende bewegingen van guerrillastrijders die bij het vredesakkoord hadden geweigerd hun wapens in te leveren.

Ook produceerde Colombia de afgelopen jaren een recordhoeveelheid aan cocaïne. De vraag naar cocaïne vanuit Europa en Amerika blijft stijgen en daarmee ook het drugsgeweld. Vorig jaar werden bijna 15.000 moorden geregistreerd in Colombia. De gewapende groepen in het land hebben meer dan 25.000 actieve leden.

De belofte van de linkse president Petro om met alle gewapende groepen een ‘Paz Total’ (totale vrede) te sluiten, is mislukt; De la Espriella wil juist een keiharde aanpak.

Zo wil hij minstens tien megagevangenissen in de jungle bouwen om daar guerrillastrijders en drugscriminelen in op te sluiten, naar het voorbeeld van zijn grote idool, president Bukele van El Salvador.

Latijns-Amerikaanse landen kijken met belangstelling naar de harde aanpak van de autoritaire Bukele:

Ook wil hij hogere gevangenisstraffen opleggen en zogeheten ‘narcokampen’ ontmantelen door ze te bombarderen, zo beloofde hij in zijn campagne. Daarnaast wil hij net als zijn andere politieke voorbeeld, de ultrarechtse president Milei van Argentinië, het omvangrijke overheidsapparaat van Colombia kortwieken en honderdduizenden ambtenaren ontslaan.

Kortom, hij staat voor beleid dat haaks staat op het sociale beleid dat de huidige president, oud-guerrillastrijder Petro, de afgelopen vier jaar voerde.

De la Espriella zoekt ook de samenwerking met de Verenigde Staten. Hij wil op het gebied van drugsbestrijding nauw samenwerken met Trump, zoals dat voor het vredesakkoord van tien jaar geleden ook gebeurde. De la Espriella steunt dan ook de acties van de VS om vermeende drugsboten in de Caribische zee aan te vallen.

Voor Trump zou de verkiezing van De la Espriella grote extra steun in de regio betekenen. Nu er ook in Colombia waarschijnlijk een ultrarechtse president aan de macht komt, zijn er steeds meer rechtse en Trump-gezinde leiders in Latijns-Amerika.

Dat past precies in het plaatje van hoe Trump zijn invloed in Latijns-Amerika wil uitbreiden en de groeiende macht van China in de regio wil breken.

Later dit jaar zijn er verkiezingen in het grootste land van Latijns-Amerika, Brazilië. De linkse president Lula da Silva neemt het dan op tegen Flavio Bolsonaro, de zoon van de rechtse oud-president Jair Bolsonaro die een gevangenisstraf van ruim twintig jaar uitzit.

De kans is groot dat Trump zich ook dan, net zoals hij deed bij de verkiezingen in Colombia, Argentinië en Honduras, zal bemoeien met de verkiezingen en zijn favoriete kandidaat zal steunen.

In Colombia heeft de linkse kandidaat Iván Cepeda overigens aangekondigd de tellingen van tientallen stembureaus te willen aanvechten. De verwachting is dat nog deze week de officiële en bindende uitslag bekend wordt gemaakt. Op 7 augustus staat de inauguratie van de nieuwe president gepland.