NOS Nieuws•
Een ruimtetelescoop van NASA dreigt langzaam terug in de atmosfeer van de aarde te vallen, maar redding is nabij. Komende week moet een ruimtevaartuigje op weg gaan om de telescoop een zetje te geven.
Ruimtetelescoop Swift werd in 2004 gelanceerd om astronomische fenomenen als gammaflitsen vast te leggen, de meest krachtige explosies in het heelal. De Swift-telescoop doet het na 22 jaar nog prima, maar omdat hij in een relatief lage baan om de aarde draait is hij door voortdurende botsingen met rondvliegende deeltjes langzaam gaan dalen, van zo’n 600 kilometer naar zo’n 400 kilometer hoogte. En eenmaal voorbij de 300 kilometer kan het snel gaan.
Zonnestormen
Door verschillende zonnestormen in 2024 is de ruimtetelescoop nog sneller gaan dalen dan verwacht. Het 840 kilo zware gevaarte zou al over enkele maanden kunnen neerstorten. Daarom heeft een team bij NASA in recordtijd een reddingsplan ontwikkeld. NASA huurde daarvoor het Amerikaanse bedrijf Katalyst Space in.
Op eigen kracht kan Swift niet in een hogere baan komen, want het apparaat heeft geen raketmotor. Vandaar het idee om een onbemand ruimtevaartuigje, Link genaamd, naar de telescoop te laten vliegen om als een soort ruimtesleepboot te dienen.
Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Zo’n onbemande reddingsmissie is nog nooit uitgevoerd. Daar komt bij dat de reddingssloep moet aankoppelen bij de telescoop, maar Swift is daar helemaal niet op gebouwd. Link zal zich met drie robotarmen moeten vastklampen aan de telescoop.
In deze video is te zien hoe de telescoop straks, als alles goed gaat, naar een hogere baan wordt geduwd:
Helemaal zonder risico is het dus niet, maar, redeneert NASA, er is toch niks te verliezen. De ruimtevaartorganisatie is al blij dat het is gelukt de missie in zo’n korte tijd op te zetten.
“Eerlijk gezegd moet ik toegeven: niemand had gedacht dat het mogelijk zou zijn”, zei NASA-manager Shawn Domagal-Goldman vorige week nog. “Niemand had gedacht dat we zo ver zouden komen als we vandaag al zijn gekomen.”
Als alles meezit, kan de reddingsoperatie dinsdag van start gaan. Link gaat niet vanaf een lanceerplatform de ruimte in, maar met een raket die vanonder een vliegtuig wordt gelanceerd, de Pegasus XL. Met zo’n lancering is het wat makkelijker om in de baan van de telescoop te komen.
Wegwerpcultuur
Het ruimtevaartuig heeft er twee weken voor nodig om in de buurt van Swift te komen. Het zal dan eerst foto’s maken, zodat NASA kan zien of er schade is aan de telescoop.
Als het vervolgens lukt om Link vast te maken aan de telescoop, kan die weer naar zijn oorspronkelijke baan om de aarde worden gebracht.
Mocht het een succes worden, dan is de hoop dat de operatie de deur opent naar nog meer reddings- en onderhoudsmissies naar satellieten. “We willen een einde maken aan die wegwerpcultuur in de ruimte”, aldus Rob Line van Katalyst Space. “We willen satellieten kunnen bijtanken, verplaatsen en repareren. Zelfs als ze daar niet op zijn gebouwd.”
