Kamer wil beter lesmateriaal voor speciaal onderwijs, maar extra geld ligt lastig

• Merel Stikkelorum

  redacteur Binnenland

De vier grootste partijen in de Tweede Kamer zijn het erover eens dat leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs beter lesmateriaal nodig hebben. Maar de meeste willen geen beloftes doen over structurele financiering om dit te regelen, blijkt uit een rondgang van de NOS.

In het speciaal onderwijs leren kinderen minder goed omdat ze les krijgen uit schoolboeken die niet specifiek voor hen zijn bedoeld, meldde de NOS eerder vandaag. Daardoor kan het nu gebeuren dat 16-jarigen lesboeken voor zich krijgen die volgens de omslag bedoeld zijn voor kinderen in groep 3.

Dat komt omdat de bijna 110.000 leerlingen voor de commerciële schoolboekenuitgevers een te kleine groep vormen om boeken voor te maken, zeker omdat er grote verschillen zitten tussen deze leerlingen. Ze hebben bijvoorbeeld leer- en gedragsproblemen, lichamelijke en verstandelijke beperkingen.

Daarom lanceert de belangenbehartiger van het gespecialiseerd onderwijs, de sectorraad GO, komende maand een landelijk platform met de eerste vijftig lesmaterialen die door teams van leraren en onderwijskundigen zijn gemaakt. Doel is om uiteindelijk volledig te voorzien in leermateriaal voor het gespecialiseerd onderwijs.

“Juist voor deze leerlingen is het belangrijk dat ze passend lesmateriaal krijgen”, zegt Kamerlid Rooderkerk van D66. “Het is wat mij betreft onbegrijpelijk dat uitgevers hier niet in voorzien, terwijl er wel honderden miljoenen publiek geld naar leermiddelen gaan.” Daarom vindt Rooderkerk het “heel goed en belangrijk dat het onderwijs zelf deze handschoen oppakt”.

Ook volgens VVD-Kamerlid Kisteman is het “enorm pijnlijk als je als 16-jarige materiaal voor je hebt liggen waar groep 3 op staat”. Daar valt dus wat te verbeteren, vindt hij. “Het doel is dat elk kind goed onderwijs krijgt.”

“Iedere leerling moet toegang kunnen krijgen tot de juiste leermiddelen”, reageert Kamerlid Armut van het CDA. “Lesmethodes moeten in de praktijk aansluiten bij de vraag van leerlingen, juist voor deze kwetsbare groep. Leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs mogen niet afhankelijk zijn van het wel of niet bestaan van een markt voor hun leermiddelen: daar ligt een verantwoordelijkheid voor de overheid.”

Volgens de sectorraad GO moet de overheid daarom over de brug komen met een stevige financiële bijdrage op de lange termijn voor het nieuwe platform voor lesmaterialen. Nu is alleen geld toegezegd tot en met 2030. “We kunnen niet opeens stoppen met het platform. Je moet lesmaterialen blijven ontwikkelen en actualiseren. Anders zijn we weer terug bij af.”

Bovendien dekt de lopende subsidie de kosten niet. Leraren en onderwijsdeskundigen die lesmaterialen ontwikkelen voor het platform krijgen slechts een vrijwilligersbijdrage en ook draaien scholen grotendeels op voor de kosten.

Maar structurele financiering die de kosten dekt, ook na 2030, willen de coalitiepartijen nu niet beloven. “Als blijkt dat er meer nodig is, dan moeten we daarnaar kijken”, zegt Rooderkerk van D66. Armut van het CDA wil niets kwijt over financiering op lange termijn. De VVD is er wel duidelijk over: “De middelen zijn toegezegd tot 2030. Daarna moeten we opnieuw kijken wat werkt en wat niet.”

Voor de grootste oppositiepartij Groen Links-PvdA is dit “het zoveelste signaal dat kinderen met een beperking niet worden gezien door het kabinet”, aldus Kamerlid Westerveld. Zij vroeg eerder al aandacht voor passend lesmateriaal. “Het is al langer bekend dus. Jullie bericht laat zien dat er te weinig mee is gedaan.”

De gevolgen voor deze kinderen zijn “ernstig”, zegt Westerveld. De overheid moet hier over de brug komen, vindt ze. Ze gaat er Kamervragen over stellen aan de staatssecretaris. “Het is klip en klaar dat de overheid hier de plicht heeft om te zorgen voor passend lesmateriaal. Recht op goed onderwijs geldt voor álle kinderen.”