NOS Nieuws••Aangepast
De VS heeft het eiland Kharg in de Perzische Golf aangevallen, ondanks dreigementen van Iran. Het kan leiden tot een nieuwe escalatie in de oorlog, want Teheran heeft al eerder gewaarschuwd voor “een nieuwe graad van vergelding” bij zo’n aanval. Het is dan ook de hoeksteen voor de economie van dat land.
Kharg, 8 kilometer lang en 5 kilometer breed, ligt maar 24 kilometer van de Iraanse kust. Het rotsachtige eilandje is van vitaal belang voor het regime in Teheran vanwege de cruciale rol voor de Iraanse olie-export: zo’n 90 procent van de olie die het land uitvoert, gaat via Kharg. Het gaat om zo’n 950 miljoen vaten per jaar.
Olietankers leggen aan bij het eiland omdat de wateren langs het Iraanse vasteland te ondiep zijn voor de enorme zeeschepen. De Iraanse olie gaat via leidingen daarom naar Kharg, en daar staan installaties om de olie over te pompen naar de schepen.
Die olie-export is niet gestopt door de oorlog, Sinds het begin van de Amerikaanse en Israëlische aanvallen zijn er via Kharg miljoenen vaten olie uitgevoerd, vooral naar China.
Amerikaanse luchtbeelden van de aanval op Kharg:
Trump: aanval VS op Iraans eiland Kharg
Om het eiland te beschermen staat Kharg onder militaire controle van de Iraanse Revolutionaire Garde, de goed getrainde elite-eenheid van het land. Er wonen zo’n 8000 mensen: militairen en enkele duizenden werknemers in de oliesector. Het eiland beschikt over een landingsbaan maar is niet toegankelijk voor bezoekers.
De olie-export via Kharg is van vitaal belang voor de Iraanse staatskas, en daarmee voor het regime. Volgens experts is het mogelijk de Iraanse economie lam te leggen met een aanval op de olie-installaties van het eiland. De Israëlische oppositieleider Yair Lapid heeft daarom juist opgeroepen tot zo’n grootschalige aanval op Kharg, die het regime in Teheran volgens hem ten val kan brengen.
Een aanval op de olie-infrastructuur van Iran heeft echter meer gevolgen: nog meer meer instabiliteit op de oliemarkt en daardoor mogelijk nog hogere olieprijzen. Ook is een verwoeste olie-infrastructuur niet zomaar weer opgebouwd, dus als het regime valt, krijgen de nieuwe machthebbers met een enorme economische malaise te maken.
President Trump heeft dan ook gezegd dat het Amerikaanse leger zich nu alleen richt op militaire doelwitten op Kharg. De olie-opslagplaatsen en -installaties worden ontzien. Maar, waarschuwt hij, dat kan veranderen als Iran de doorvaart van schepen in de Straat van Hormuz blijft belemmeren.
De VS heeft bekendgemaakt 2200 extra mariniers naar het gebied te sturen en drie oorlogsschepen aan de al forse oorlogsvloot toe te voegen. Die schepen vormen een breed inzetbare, zelfstandige maritieme eenheid die snel kan toeslaan.
Iran dreigt intussen met tegenaanvallen op de energie-infrastructuur van oliebedrijven in de regio die samenwerken met de VS. Trump zal “het bloed van Amerikaanse militairen” aan zijn handen hebben bij een aanval, waarschuwde Teheran eerder al.
Het gaat het regime overigens niet alleen om Kharg, maar ook om andere Iraanse eilanden in de Perzische Golf. Verschillende daarvan zijn omstreden omdat ze ook door de Verenigde Arabische Emiraten worden geclaimd. Enkele liggen zeer strategisch in de Straat van Hormuz en kunnen door Iran worden gebruikt om het scheepvaartverkeer te controleren.
