NOS Nieuws•
Als de oorlog in het Midden-Oosten voortduurt, zullen huishoudens flink worden geraakt, en niet alleen aan de pomp. Ook kleding, gereedschap en eten worden op termijn duurder, hebben economen van de Rabobank berekend.
Die prijsstijgingen voelen we niet meteen, zegt Hugo Erken, hoofdeconoom bij RaboResearch. “Na drie maanden zie je de eerste effecten bij industriële producten als staal. De prijs loopt geleidelijk op, want eerst wordt transport duurder, dan spullen waar staal in zit als wasmachines en spelcomputers en uiteindelijk stijgen de lonen.”
Volgens hem merken we pas een piek in de prijsstijging na 21 maanden, bijna twee jaar dus.
‘Licht moet branden’
Het model van de onderzoekers van RaboResearch gaat niet verder dan die twee jaar vanwege de onzekerheid rondom de oorlog in Iran. De economen gaan uit van de olie- en gasprijzen van de afgelopen tijd, maar het is onduidelijk hoe ver die energieprijzen nog gaan stijgen.
Wat wel duidelijk is, is dat de prijs aan de pomp en de energierekening voor mensen het snelst te voelen zijn. Daarna zijn energie-intensieve producten aan de beurt. Dingen zoals vliegtickets en uitjes, zegt Erken.
“Neem een hotelovernachting. Het licht moet branden, de verwarming moet aan, er moet eten gekookt worden in het restaurant. Dat wordt allemaal duurder. En aan het eind van de rit moet het personeel ook nog meer worden betaald.”
Lonen omhoog
Daar worden de effecten van de hoge energieprijzen volgens de econoom het laatst gevoeld. Diensten als de kapper, de schoonheidsspecialist en de automonteurs. “Vakbonden leggen de komende tijd waarschijnlijk een extra looneis op tafel bij CAO-overleggen.”
Dat doen ze om de inkomens van werknemers te compenseren voor de hogere inflatie die we waarschijnlijk krijgen door de hoge energieprijzen. “Die hogere lonen moeten betaald worden door de werkgever en dat komt weer op het bordje van de consument terecht in de vorm van producten die duurder worden.”
Lang aanhouden
De onderzoekers van RaboResearch verwachten dat de energieschok waar we nu het begin van voelen, langere tijd gaat aanhouden. Datzelfde zagen we volgens Erken ook in de energiecrisis van 2022, toen de oorlog in Oekraïne begon. Toen was de gasprijs overigens wel een stuk hoger dan nu.
Econoom Jan-Paul van de Kerke van het onderzoeksbureau van ABN AMRO verwacht ook dat producten duurder gaan worden. Hij houdt net als Erken de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten in de gaten.
Volgens Van de Kerke kan Nederland sneller de gevolgen voelen van de hoge energieprijzen dan andere Europese landen. Onze inflatie ligt iets hoger dan in de rest van de eurolanden. Daarnaast is Nederland volgens hem de vorige energieschok van 2022 nog aan het verteren. “Het meest waarschijnlijke scenario is dat de inflatie in ons land richting de 3 procent gaat.” Dat percentage ligt nu rond de 2,4 procent.
Erken verwacht wel dat de energieprijzen, net als na verloop van tijd in de Oekraïne-oorlog, langzaam weer normaliseren.
