Amerikaanse heffingenchaos dreigt weer los te barsten

• Aïda Brands

  verslaggever Economie

President Trump horen we al een tijdje nauwelijks meer over de invoerheffingen. Desondanks dreigt er weer een nieuwe reeks te komen: volgende week lopen de in februari ingevoerde Amerikaanse heffingen van 10 procent af en zeer waarschijnlijk worden er dan weer nieuwe gepresenteerd.

Trumps beleid kreeg een harde klap toen het Amerikaanse Hooggerechtshof begin dit jaar een streep zette door de importheffingen die voor ieder land afzonderlijk golden. Direct voerde hij een nieuwe belasting in van 10 procent op veel producten uit buitenland. Deze importbelasting mag Trump alleen de eerste 150 dagen heffen zonder toestemming van het Congres. Deze termijn is voorbij op 24 juli, komende vrijdag dus.

Op de achtergrond is de Amerikaanse overheid de afgelopen maanden heel druk geweest met de zoektocht naar nieuwe heffingen. “President Trump leunt sterk op invoerheffingen voor zijn handelsbeleid en is voortdurend op zoek voor een juridische onderbouwing waarmee hij kan wegkomen”, zegt Elmar Otten van ondernemersvereniging Evofenedex.

Zo heeft de VS onderzocht of andere landen zich schuldig maken aan “overtollige productie” . Maar nog opvallender is het onderzoek dat gedaan werd naar dwangarbeid. Ook de EU is hiervoor onder de loep genomen door de Amerikaanse regering. “Het gaat vrij ver om de EU te beschuldigen van dwangarbeid”, zegt Martijn Schippers, douane-expert van EY en hoofddocent douanerechten aan de Erasmus Universiteit.

De vrees is dat de nieuwe heffingen minder eenvoudig onwettig verklaard kunnen worden door een rechter. “Deze heffingen kunnen veel moeilijker worden aangevochten omdat er een heel onderzoek aan vooraf is gegaan”, waarschuwt Schippers.

Wat de nieuwe heffingen gaan betekenen voor Nederlandse bedrijven is niet duidelijk. Op 1 juli zijn handelsafspraken tussen de VS en de EU ingegaan. De afspraak is dat de Europese Unie de heffingen op Amerikaanse producten fors verlaagt en dat op de meeste Europese producten in de VS voortaan 15 procent aan importbelasting wordt geheven.

De grote vraag die de Europese bedrijven nu bezighoudt: gaan nieuwe tarieven boven op de afgesproken 15 procent komen? Volgens de Europese Commissie zou dit in strijd zijn met de gemaakte afspraken. Maar de VS wil het nog niet uitsluiten.

Maar ook de onduidelijkheid over bijvoorbeeld staal en aluminium is niet weg. Het afgelopen jaar heeft de Amerikaanse overheid de lijst van producten die onder deze heffing van 50 procent vallen telkens uitgebreid.

Vooral bedrijven in de technologische industrie zitten met veel vragen. “Zij willen vooral weten welke scenario’s zich de komende maanden kunnen voordoen en hoe zij zich daarop kunnen voorbereiden”, zegt Geoffroy Feij van branchevereniging FME.

Vorig jaar nog beloofden Europese Commissie-voorzitter Von der Leyen en Trump elkaar nog dat ze beter gingen samenwerken. De komende weken moet duidelijk worden wat deze afspraken waard zijn. Blijft het bij de afgesproken heffing van 15 procent of komt er nog meer bij? En wat gaat de Europese Unie in dat geval doen? “Dit kan leiden tot Europese tegenmaatregelen en uiteindelijk zelfs tot een handelsoorlog. Dat zou onze leden hard kunnen raken”, zegt Feij.

Tot nu toe zijn de klappen voor het Nederlandse bedrijfsleven dat naar de VS exporteert meegevallen. Maar de vraag is of een nieuw handelsconflict tussen de EU en Amerika op dit moment niet toch grotere schade kan aanbrengen. “De onrust en onzekerheid blijft en dat zet financieel natuurlijk behoorlijk wat druk op bedrijven”, zegt Otten.