Biologen ontdekken nieuw soort tijgerkat in Bolivia: de tilcayo

Voor het eerst in een eeuw hebben biologen een nieuwe katachtige ontdekt. Het is een kleine wilde kat die in de Andes leeft. De soort is voor het eerst beschreven in het vaktijdschrift Current Biology(opent in nieuw venster).

De Leopardus tilcayo is iets kleiner dan een huiskat en werd ontdekt in het Yungas-woud in Bolivia, een bergachtig gebied waar de bossen vaak in wolken gehuld zijn. Het dier heeft een lichtbruine vacht met onregelmatig gevormde rozetten en ronde oren.

Er leven meerdere soorten tijgerkatten in Bolivia.

“Dat de tilcayo zo lang onopgemerkt is gebleven als nieuwe soort, heeft veel te maken met haar uiterlijk”, zegt evolutiebioloog Jonas Lescroart van de Universiteit Antwerpen, een van de leidende onderzoekers, tegen de VRT(opent in nieuw venster). “Tijgerkatten uit Centraal en Zuid-Amerika zijn op basis van fysieke kenmerken amper onderling te onderscheiden.”

Daarbij is de tilcayo voor onderzoekers lastig te vinden: de kat is zeldzaam, schuw en leeft in ontoegankelijk gebied.

Dat de onderzoekers er toch achter kwamen dat ze een nieuwe soort hadden ontdekt, had te maken met een toevallige gebeurtenis in 2016. Toen werd een gevonden kitten bij een lokaal opvangcentrum voor wilde dieren binnengebracht. Het uiterlijk van deze Tigrino kwam niet overeen met de beschrijvingen van Braziliaanse tijgerkatten, wat de aanleiding werd voor het onderzoek.

Na een routinebloedafname door de dierenarts werd zijn DNA geanalyseerd. Daaruit bleek dat het om een onbekend soort kat ging. Later DNA-onderzoek bij een tweede exemplaar gaf bevestiging. De biologen concludeerden dat de soort zich zo’n 1,4 miljoen jaar geleden heeft afgesplitst van andere tijgerkatten. Dat is lang genoeg om te spreken van een nieuwe soort.

Uiteindelijk leverden de onderzoekers, na het bestuderen van het DNA van 38 verschillende dieren, bewijs voor vijf verschillende soorten tijgerkatten. Vier daarvan werden al langer als aparte soorten beschouwd. De tilcayo komt daar nu bij.

Intussen gaat het niet goed met de tijgerkatten in Bolivia. De bergbossen staan onder toenemende druk door ontbossing, landbouw, branden en mijnbouw.

De Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN), die bedreigde soorten bijhoudt op een rode lijst(opent in nieuw venster), beschouwt de tijgerkat als een beschermde soort met afnemende populaties. Door het nieuwe onderzoek kan de tilcayo mogelijk ook afzonderlijk een beschermde status krijgen.

“De ontdekking van de tilcayo maakt hopelijk meer middelen vrij voor het behoud van populaties tijgerkatten, die zich vaak in een kwetsbare situatie bevinden”, zegt evolutiebioloog Jonas Lescroart. “Tegelijk vestigen we de aandacht op de ongelooflijke natuurwaarde die Bolivia rijk is.”