NOS Nieuws•
Sinds burgemeesters wettelijk meer ruimte hebben gekregen om woningen na explosies te sluiten gebeurt dat wekelijks. Daarover schrijft dagblad Trouw, dat het aantal woningsluitingen onderzocht sinds 2024. Toen kregen burgemeesters meer bevoegdheden om woningen of bedrijfspanden tijdelijk te sluiten als die doelwit zijn van zwaar geweld, zoals een explosie of schietpartij.
Trouw verzamelde cijfers van het Kadaster en komt tot de conclusie dat burgemeesters drie keer zo vaak een pand sluiten. Dat gebeurt dan op basis van de verruimde Gemeentewet, die het mogelijk maakt een pand met spoed te verzegelen, waardoor er niemand nog in of uit mag. In 2023 gebeurde het 46 keer, het jaar erna was dat opgelopen tot 160 en afgelopen jaar 141 keer.
In de helft van de gevallen is er een explosie geweest, veelal door zwaar vuurwerk. Er kan ook sprake zijn van een schietpartij, de vondst van een wapen of illegale prostitutie. In Rotterdam besloot de burgemeester sinds de wijziging in 2024 het vaakst tot een woningsluiting: 70 keer. In die stad waren ook de meeste explosies. Daarna volgen – op afstand – Amsterdam met 26 sluitingen, en Almere (12), Amersfoort (12) en Utrecht (9).
Vergisexplosie
Advocaten uiten in Trouw kritiek op de vele woningsluitingen. Ze zouden geregeld afgaan op ad hoc opgestelde politierapportages. “En die kloppen vaak van geen kant”, zegt de Rotterdamse advocaat Angelique Bhagwandin, die veel bewoners in dit soort zaken bijstaat. “Op het moment van sluiten weet de burgemeester vaak nog niet wat er speelt.”
Ook hoogleraar openbare-orderecht in Groningen Michel Vols is kritisch. Zo is de bewoner bij een explosie lang niet altijd betrokken bij een crimineel conflict. Ook een boze ex of een concurrerende ondernemer kan erachter zitten. Of er is sprake van een vergisexplosie, waarbij het verkeerde adres is gekozen.
“Het schuurt op veel vlakken”, zegt Vols. “Het is mogelijk dat je uit je woning wordt gezet, terwijl je er niets mee te maken hebt.” Bewoners kunnen zelfs permanent dakloos raken, schrijft Trouw. Verhuurders mogen de huur buitengerechtelijk ontbinden als een pand tijdelijk wordt gesloten.
Direct gevaar
Een woordvoerder van de het Nederlands Genootschap van Burgemeesters zegt tegen de krant dat burgemeesters niet zomaar overgaan tot sluiting. Als er direct gevaar dreigt, is het belang van de openbare orde doorslaggevend. Of de bewoners nu een rol in het geweld hebben of niet, aldus de woordvoerder.
Trouw denkt dat het aantal sluitingen door burgemeesters nog hoger ligt. Gemeenten zijn verplicht om een sluiting in te schrijven in het Kadaster, maar meerdere gemeenten zouden dat niet altijd doen.
