NOS Nieuws
De Chinese kunstenaar Gao Zhen is veroordeeld tot een celstraf van drie jaar vanwege het beledigen van ‘Chinese helden’. Gao maakt satirische werken, zoals beelden van de voormalige Chinese leider Mao Zedong.
De uitspraak is gebaseerd op een wet die China in 2018 invoerde. Met die wet tegen “inbreuk op de reputatie van helden” werd vrijwel alle kritiek op Chinese leidersfiguren verboden.
Een van de bekendste werken van Gao is Mao’s Schuld. Het is een beeld van een knielende Mao, die berouw lijkt te tonen. Hij maakte dat samen met zijn broer Qiang. Samen vormden ze jarenlang de Gao Brothers. De vader van de broers was onder Mao als klassenvijand gevangengezet en overleefde dat niet.
Het duo maakte allerlei maatschappijkritische werken, zoals de beeldengroep De Executie van Christus: Jezus voor een vuurpeloton met alleen maar Mao’s. In de reeks Miss Mao beeldden ze de Chinese leider cartoonesk af met borsten, een paardenstaart en een Pinokkioneus.
Opgepakt tijdens familiebezoek
De nu 70-jarige Gao Zhen werd twee jaar geleden opgepakt. Hij woonde al jaren in de Verenigde Staten omdat hij de repressie onder de huidige president Xi Jinping te groot vond worden. In augustus 2024 was hij even op familiebezoek in China, en werd op straat door dertig agenten gearresteerd. Sindsdien zit hij vast.
Volgens de autoriteiten is Gao’s werk beledigend voor revolutionaire figuren. Mao’s Schuld is een van de werken die in de zaak genoemd zijn. De drie jaar cel, die Gao vandaag kreeg opgelegd, is de maximale straf voor dit vergrijp. Gao zou dus nog een jaar in de gevangenis moeten blijven.
Recht op vrije expressie
Mensenrechtenorganisaties noemen de arrestatie en de veroordeling een schending van het recht op vrije expressie. Volgens Amnesty International laat het besluit zien dat China vastbesloten is om iedereen te ontmoedigen zich artistiek te uiten.
“Geen enkele kunstenaar zou vervolgd moeten worden voor werk dat uitnodigt tot kritische reflectie op de geschiedenis”, zegt Amnesty. Bovendien zijn de bewuste kunstwerken gemaakt ruim voordat deze wet werd ingevoerd. Gao is van plan in hoger beroep te gaan.
