NOS Nieuws
Misschien heb je ‘m zelf ook wel gehad: een WhatsApp-bericht van een bekende met het verzoek om op diens dochter te stemmen voor een gratis dansles. Het lijkt onschuldig, maar wie op de link klikt, loopt het risico de controle over zijn WhatsApp-account te verliezen.
Het werkt zo: na een klik op de link kom je op een website waar je je stem kunt uitbrengen. Om je stem te bevestigen, moet je je telefoonnummer invullen. Vervolgens krijg je een code te zien die je moet invoeren. Je denkt daarmee je stem te bevestigen, maar in werkelijkheid geef je criminelen toegang tot je WhatsApp-account.
Deze methode wordt GhostPairing (spookkoppeling) genoemd. Criminelen maken daarbij misbruik van de mogelijkheid om WhatsApp op meerdere apparaten te gebruiken, bijvoorbeeld op een laptop. Met de code koppelen ze hun eigen apparaat aan jouw account. Zo kunnen ze zonder dat je het doorhebt je berichten lezen en namens jou berichten versturen naar vrienden en familie.
Sophie ter Schure (40) is slachtoffer van de nieuwe oplichtmethode. “Een kennis vroeg me om te stemmen en ik dacht: natuurlijk, ik stuur ook weleens zoiets. Op de site stond dat er nog maar vijf stemmen nodig waren, dus het was zo gedaan.”
Na het invullen van haar telefoonnummer en de verificatiecode ging het mis. De hackers stuurden het bericht uit haar naam door naar al haar contacten. “Ik kreeg allemaal appjes met ‘Je bent gehackt!’. Ik kreeg er denk ik wel honderd. Mijn telefoon ontplofte.”
Ook kreeg ze reacties van mensen die op de doorgestuurde link hadden geklikt. “Zo van: ‘gedaan hoor'”, vertelt Ter Schure, die zich schuldig voelt tegenover die mensen. “Ik ben juist heel voorzichtig, zeker als het gaat om geld en zo.”
Ter Schure was naar eigen zeggen anderhalf uur bezig om mensen te waarschuwen voor de link die via haar account was verstuurd. Daarna werd haar account door WhatsApp geblokkeerd, waarschijnlijk uit voorzorg. “Ik kom nu WhatsApp helemaal niet meer in. Ik kan zelfs niet meer in de schoolappgroep.”
Bij de Fraudehelpdesk herkennen ze de truc. De afgelopen dagen kwamen er tientallen meldingen binnen. “Waar het precies mee te maken heeft, kunnen we niet zeggen”, zegt een woordvoerder. “Maar dat de vele datalekken het voor oplichters makkelijker maken dit te doen, staat vast.”
Ze noemt de werkwijze “verschrikkelijk misleidend”. “Mensen willen een balletdanseres uit een goed hart steunen. Niemand doet het expres. De oplichter is degene die erachter zit.”
De Fraudehelpdesk roept op voorzichtig te zijn met dit soort berichten. “We moeten met z’n allen heel alert zijn op de berichten die we binnenkrijgen. Een pas op de plaats maken en even de tijd nemen om het goed te lezen en erover na te denken.”
Die boodschap staat ook centraal in een overheidscampagne die vandaag begint. Onder het motto ‘Laat je niet interneppen’ roept de overheid Nederlanders op om drie tellen te nemen voordat ze ergens op klikken. “Twijfel je? Klik dan weg”, adviseert het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Volgens Aad Lensen, projectleider gedigitaliseerde criminaliteit van de politie, loopt iedereen het risico om online misleid te worden. Het moment en de situatie waarin je het bericht krijgt, spelen een doorslaggevende rol, zegt hij in een nieuwsbericht op de website van het ministerie.
“Het kan dus echt iedereen overkomen, vooral op momenten waarop je gehaast of afgeleid bent. Geef jezelf daarom altijd drie tellen voordat je klikt, reageert of betaalt.”
