NOS Nieuws
Curaçao wil op het gebied van justitie en veiligheid samenwerken met El Salvador. De ministers van Justitie van beide landen ondertekenden daarvoor om 17.00 uur Nederlandse tijd een intentieverklaring.
De samenwerking is opvallend, omdat de Salvadoraanse president Nayib Bukele internationaal veel kritiek krijgt vanwege mensenrechtenschendingen bij zijn aanpak van criminaliteit. De landen hebben de intentie om meer kennis uit te wisselen, hun justitiële instellingen te versterken en samen te werken bij de bestrijding van criminaliteit.
In juli publiceerde Amnesty International een rapport waarin de organisatie waarschuwt voor mogelijke misdrijven tegen de menselijkheid en aantasting van de rechtstaat.
Dagmar Oudshoorn, directeur van Amnesty International Nederland, noemt de samenwerking zeer zorgelijk. “El Salvador is zeer problematisch”, zegt ze. “Er is veel internationale kritiek vanwege massale arrestaties, marteling, gedwongen verdwijningen en sterfgevallen in gevangenissen. Het is een combinatie van wat optelt tot mogelijke misdrijven tegen de menselijkheid.”
Sinds 2022 voert president Bukele onder een noodtoestand een harde strijd tegen bendecriminaliteit. Ruim 90.000 mensen zijn sindsdien opgepakt en opgesloten. Het aantal moorden in El Salvador is sterk gedaald, maar mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat veel mensen zonder eerlijk proces worden vastgehouden.
In april werden in El Salvador bovendien wetswijzigingen ingevoerd, waardoor kinderen vanaf 12 jaar voor ernstige misdrijven tot een levenslange gevangenisstraf kunnen worden veroordeeld.
Oudshoorn vindt het opmerkelijk dat Curaçao juist met El Salvador wil samenwerken. “Ik kan me niet voorstellen dat je wilt leren van een land dat deze vorm van mensenrechtenschendingen begaat.”
Amnesty International doet sinds 2018 onderzoek naar de behandeling van mensen die bescherming zoeken op Curaçao. Volgens Oudshoorn weigert de Curaçaose minister van Justitie met Amnesty in gesprek te gaan over de bevindingen. Ook kreeg Amnesty tijdens een recent bezoek geen toegang tot de vreemdelingendetentie.
“Ook lokale ngo’s wil hij niet spreken. En dan de samenwerking aangaan met iemand die ngo’s het werk onmogelijk maakt, is extra zorgelijk”, zegt Oudshoorn.
De samenwerking roept ook vragen op over de rol van Nederland. Curaçao is een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden, maar buitenlandse betrekkingen zijn een Koninkrijksaangelegenheid.
“De Caribische landen hebben binnen het koninkrijk beperkte vrijheid om zelfstandig internationale contacten te onderhouden”, zegt emeritus hoogleraar Koloniale en postkoloniale geschiedenis Gert Oostindie. “Buitenlandse betrekkingen behoren tot het Koninkrijk en in de praktijk heeft Nederland daarover het laatste woord.”
Hij noemt het opmerkelijk dat Curaçao dit doet. “Maar het past wel in wat Curaçao voortdurend probeert te doen: laten zien dat ze dingen zonder Nederland kunnen.”.
Volgens Oostindie is samenwerking op justitiegebied van een andere orde dan de eerdere internationale contacten op bijvoorbeeld het gebied van toerisme met Colombia. “Dit is minder onschuldig.”
Oostindie wijst erop dat eventuele bindende internationale afspraken niet alleen Curaçao aangaan, maar ook het Koninkrijk. “Het is de vraag of Curaçao hier niet te ver gaat, door zelfstandig afspraken te maken.”
Ook Oudshoorn vraagt zich af hoe Nederland tegenover de samenwerking staat. “Ik ben in ieder geval zeer benieuwd wat Nederland hiervan vindt. Want feitelijk gezien zit het buitenlandbeleid bij Nederland.”
“Justitie en justitiesamenwerking is een autonome aangelegenheid van Curaçao” zegt de woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. “Wij hebben hier vanuit Buitenlandse Zaken dus ook geen betrokkenheid bij (gehad).”
