NOS Nieuws
Van de ochtend tot de avond zaten Jetten, Yesilgöz en Van den Brink in Den Haag bij elkaar om de coalitiecrisis tussen D66, VVD en CDA te bezweren. Dat is niet gelukt. Integendeel: het zit nog steeds muurvast en de crisis lijkt eerder dieper te zijn geworden.
Nogal opvallend was het verschil in toon na het acht uur durende overleg op het ministerie van Algemene Zaken. Eerst kwam premier, en D66-leider, Jetten naar buiten om de pers te woord te staan. Er zijn dingen niet goed gegaan en dat gaan we beter doen, was zijn boodschap. “Ons werk is nog lang niet klaar.”
“Wij hebben allemaal gevoelens en emoties bij hoe dit de afgelopen tijd is gegaan”, sprak de premier verzoenend over de VVD. En de drie partijen moeten “in alle rust” verder praten.
Dat er verder gepraat gaat worden, was ongeveer het enige waarover VVD-vicepremier Yesilgöz het met Jetten eens was. Kort na de premier kwam zij naar buiten, en ging in de aanval. Dit minderheidskabinetsexperiment is mislukt, zo kunnen we niet doorgaan, zei ze.
Geen goed woord had ze over voor haar coalitiegenoten CDA en D66, die te vaak naar links zouden kijken. Ferme teksten van de VVD-leider, roekeloos en escalerend, is achter de schermen te horen bij de twee andere partijen.
Wil de VVD er eigenlijk wel uitkomen, vragen D66 en CDA zich af. Duidelijk is in ieder geval dat er twee kampen zijn in de coalitie die recht tegenover elkaar staan.
Kijk hier naar de drie statements na het lange overleg:
Nou, een verbetering “is in theorie mogelijk”, zei Yesilgöz. Maar daar zijn dan wel een “inhoudelijke correctie” voor nodig, en een “politieke correctie”. Met dat laatste doelde ze bijvoorbeeld op deelname aan de coalitie of gedoogsteun van een extra rechtse partij.
De VVD probeerde tijdens de formatie JA21 bij de coalitie te krijgen, maar dat zagen D66 en CDA toen niet zitten. Voor die partijen is dat nu ook niet aan de orde.
D66 en CDA keken de afgelopen tijd meer naar links, dan naar rechts, omdat met links makkelijker zaken konden worden gedaan. Gisteren resulteerde dat in een meerderheid voor het belastingplan over links, zonder de VVD. En dat vond de VVD dan weer “ontluisterend”.
Of in de woorden van de andere vicepremier, CDA’er Van den Brink, die als derde naar buiten kwam: “Er is natuurlijk ontzettend veel gebeurd”. Na Yesilgöz en Jetten deed hij zijn zegje, maar over de andere twee wilde hij niks zeggen. “Ik ga niet in op losse statements.”
Van den Brink benadrukte vooral dat het kabinet een zware verantwoordelijkheid draagt in het landsbelang. “Daarom gaan we de intensieve gesprekken voortzetten.”
Dat gaat dit weekend gebeuren op landgoed De Zwaluwenberg, waar de partijen samenkomen. En daarna zal mogelijk blijken of de coalitie de bal nog een eindje voor zich uit weet te trappen.
Maar de uitkomst kan ook zijn, benadrukte Yesilgöz, “dat we met z’n drieën besluiten om naar de koning te gaan”. Voor alle duidelijkheid: bij de koning bieden kabinetten hun ontslag aan nadat ze zijn gevallen.
