NOS Nieuws••Aangepast
Het moet makkelijker worden om betaald werk en mantelzorg te combineren. Dat zegt de Sociaal-Economische Raad (SER) in een advies over de toenemende druk op mantelzorgers. Volgens de raad kunnen werkgevers, gemeenten en de Rijksoverheid meer doen om de lasten voor hen te verlichten.
Er zijn in Nederland zo’n 5 miljoen mensen die een vorm van onbetaalde zorg verlenen aan een naaste. Vaak is die mantelzorg van langdurige aard. Bijna de helft van de mantelzorgers heeft ook betaald werk en die combinatie leidt volgens de SER voor steeds meer mensen tot een druk die fysiek of mentaal moeilijk vol te houden is.
“Mantelzorg laat zich niet goed plannen. Soms moet je plots naar een huisarts en dat maakt het vaak stressvol als je daarnaast nog een baan hebt”, zegt Ruben Houweling, voorzitter van de adviescommissie bij de SER. Hij schreef zijn advies op verzoek van het ministerie van VWS.
Minder regels en fiscale voordelen
Om tegen te gaan dat mantelzorgers uitvallen, of minder kunnen werken, komt de raad met diverse adviezen. Zo moeten de mogelijkheden om te werken en tegelijk te zorgen voor anderen worden uitgebreid.
Werkgevers kunnen zich bijvoorbeeld flexibeler opstellen richting werknemers die ook mantelzorg verlenen, stelt de SER. Een meer vriendelijk beleid voor mantelzorgers zou moeten worden opgenomen in cao’s. Ook wil de raad dat werkgevers regelen dat er een betaald mantelzorgverlof komt van acht weken, in plaats van de huidige praktijk van twee weken betaald en zes weken onbetaald verlof.
Voor gemeenten en het Rijk is het vooral zaak om ervoor te zorgen dat de regels voor mantelzorgers versimpeld worden, zegt de SER. Zo moet de combinatie tussen werk en mantelzorg fiscaal worden gesteund. Dat kan volgens de SER bijvoorbeeld door de kostendelersnorm af te schaffen. Die houdt in dat mensen in de bijstand minder uitkering ontvangen als ze met meerdere volwassenen samenwonen.
Gemeenten kunnen bijspringen door bijvoorbeeld toegang tot onafhankelijke mantelzorgondersteuning aan te bieden. Met het oog op de vergrijzing wijst de SER erop dat de vraag naar mantelzorg de komende jaren waarschijnlijk zal blijven toenemen.
Coalitieakkoord
Ook in het coalitieakkoord staat dat “een zorgzame samenleving niet kan zonder de onbetaalbare inzet van vrijwilligers en mantelzorgers”. Daarvoor wil het kabinet-Jetten blijven inzetten op de respijtzorg, waarin mantelzorgtaken tijdelijk worden overgenomen door vrijwilligers.
SER-adviseur Houweling is hoopvol dat de mantelzorger aandacht krijgt in het akkoord, maar vindt het niet genoeg. “De ambities van het komende kabinet om zo veel mensen te laten werken zijn goed, maar als je beknibbelt op de zorgsector komen degenen die juist graag willen werken als mantelzorger in de knel.”
