Energiecrisis zet plankgas rijden op Duitse Autobahn op politieke agenda

• 

  Chiem Balduk

  correspondent Duitsland

De hoge benzine- en dieselprijzen leiden ook in Duitsland tot gemor aan de pomp. Maandag werd bekend dat de regering in ieder geval de accijnzen gaat verlagen en ondertussen nadenkt over andere maatregelen. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) stelt voor om een heilige koe te slachten: het invoeren van een maximumsnelheid op de Autobahn.

Als enige land in Europa kent Duitsland geen snelheidslimiet op de snelwegen. Althans: rond steden, knooppunten en de beruchte Baustellen (wegwerkzaamheden) gelden wel maximumsnelheden, maar waar mogelijk geldt dat je zo hard mag rijden als je wil. Dat geldt voor zo’n 70 procent van de Autobahn. Een ergernis voor de een, het ultieme vrijheidsgevoel voor de ander.

Het debat over het invoeren van een maximumsnelheid loopt langs de klassieke politieke lijnen: links is voor, rechts is tegen. De discussie richt zich van oudsher op veiligheid en de impact op het milieu, maar door de wereldwijde oliecrisis verschuift het debat naar het besparen van brandstof.

“Hoe harder je rijdt, des te hoger de weerstand van de lucht en hoe meer benzine je verbruikt”, legt Katrin Dziekan van het Duitse milieuagentschap uit. “Wie 150 rijdt, verbruikt een derde meer brandstof dan wie 120 rijdt en de helft meer dan wie 100 rijdt.”

Een snelheidslimiet kan volgens haar berekeningen 2,2 tot 8,1 procent van het landelijke brandstofgebruik besparen. Bij een maximum van 100 kilometer per uur komt dat bijvoorbeeld neer op 5 miljard liter brandstof per jaar, zegt Dziekan. Dat staat gelijk aan wat het wegverkeer in België in een half jaar verbruikt.

Bij een Raststätte, een wegrestaurant, langs de Duitse snelweg A9, zijn de reacties verdeeld. “Dat kost je veel tijd als je lang moet rijden”, zegt een man die “soms” 170 km/u rijdt. Hij hoopt op uitzonderingen voor elektrische auto’s. Een ander noemt ‘plankgas op de linkerbaan’ een traditie die behouden moet blijven. “De Autobahn is ook zo ontworpen. Dat lijken Nederlanders ook te waarderen als ze hier rijden.”

De Duitse regering blijft vooralsnog weg bij een snelheidslimiet. Volgens verantwoordelijk minister Reiche (CDU) zal zo’n limiet te weinig impact hebben op de brandstofprijs. Voor de centrumrechtse regeringspartij is de drempel hoog om maatregelen te nemen tegen automobilisten.

Het is voorlopig dus aan automobilisten zelf om te beslissen om zachter te rijden. Uit onderzoek bleek dat bij de hoge energieprijzen van 2022 mensen dit al uit eigen beweging deden.

“Het valt wel op dat mensen de afgelopen weken minder hard rijden”, vertelt een automobilist op een verzorgingsplaats langs de A9. Een BMW-rijder (“deze kan 330!”) beaamt dat. “Sinds de Iran-oorlog rijden we minder en langzamer, ik houd nu 100 aan.”

Een maximumsnelheid heeft meer positieve effecten. Zo neemt het aantal verkeersdoden op de snelweg met een derde af, bleek uit onderzoek van de universiteit van Bochum. Ook geluidsoverlast en CO2-uitstoot worden minder.

Volgens de Deutsche Umwelt Hilfe, een ngo, is een maximum van 100 km/u de enige optie om de klimaatdoelen in 2030 nog te halen. Op dit moment komt een vijfde van de CO2-uitstoot in Duitsland van transport, de sector waarbij de uitstoot van broeikassen sinds 1990 het minst is gedaald.

Katrin Dziekan van het milieuagentschap ziet het sentiment in Duitsland kantelen. Uit opiniepeilingen blijkt een meerderheid voorstander van een snelheidslimiet, zelfs bij een rondvraag onder leden van de autobond ADAC.

“Het is politiek een hete aardappel die wordt doorgeschoven, maar dit is het juiste moment”, zegt Dziekan. “Het is eenvoudig door te voeren en heeft veel effect. Het is nu aan de politiek.”