Europees Parlement en EU-landen bereiken akkoord over handelsafspraken met VS

Het Europees Parlement en de regeringen van de EU-landen hebben vannacht een compromis bereikt over het tien maanden geleden gesloten handelsakkoord met de Verenigde Staten. Trump dreigde opnieuw de importheffingen te verhogen als de EU niet voor 4 juli de gemaakte afspraken met de Amerikanen zou nakomen. Nu er een akkoord ligt, lijkt de EU die deadline te gaan halen.

Het Europees Parlement wilde graag extra clausules inbouwen voor het geval Trump zich niet aan de afspraken van het akkoord zou houden of opnieuw zou dreigen met het innemen van Groenland of ander gebied van Europese landen.

De Europese Commissie en verschillende lidstaten vreesden met te veel nieuwe clausules een tegenreactie bij de Amerikanen uit te lokken en zo het met pijn en moeite tot stand gekomen handelsakkoord op het spel te zetten. Zij wilden daarom dat de afspraken met de Amerikanen zo snel mogelijk worden nagekomen.

Vannacht rond 02.00 uur bereikten de onderhandelaars namens het parlement, de lidstaten en de Commissie een compromis. Afgesproken is dat de Europese Commissie een verlaging van heffingen voor de Amerikanen kan terugdraaien wanneer de VS zich niet aan het akkoord houdt of op een andere manier de handelsrelatie met de EU verstoort. Een Groenlandclausule, zoals gewenst door het parlement, staat niet in het compromis.

De VS en de EU spraken tien maanden geleden af dat de Amerikanen een algemene importheffing van 15 procent gaan rekenen voor de meeste producten die vanuit de Europese Unie worden geïmporteerd; veel heffingen waren nog hoger. Dat percentage geldt onder meer voor Europese auto’s. Andersom schrapt de EU importheffingen voor de meeste industriële goederen uit de VS. Daarnaast worden ook heffingen voor verschillende visserij- en landbouwproducten gunstiger voor de Amerikanen.

Om aan EU-zijde de heffingen voor de Amerikanen te verlagen, is er wetgeving nodig. Maar het Europees Parlement weigerde lang met die wetgeving in te stemmen. Redenen waren Trumps dreiging om Groenland in te nemen en een uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof. Dat hof zette in februari een streep door de Amerikaanse importheffingen vanwege het ontbreken van een goede juridische onderbouwing.

De onderhandelaars spraken vannacht ook af dat de Commissie maatregelen kan nemen wanneer de VS niet voor het einde van dit jaar de heffingen op staal- en aluminiumproducten verlaagt. Voor veel van die producten zijn die heffingen nu veel hoger dan 15 procent.

Ook werden ze het eens over een einddatum voor de lagere heffingen op industriële goederen en landbouwproducten. De verlaagde heffingen gelden tot eind 2029, niet toevallig na deze presidentstermijn van Trump. Het Europees Parlement had liever een eerdere einddatum gezien. Al in 2028.

Ten slotte zijn er afspraken gemaakt over marktverstoringen. Als de import van een product uit de VS door de lagere heffingen zo erg toeneemt dat het producenten in de EU in de problemen brengt, kan de Europese Commissie maatregelen nemen.

Trump liet al meerdere malen zijn ongeduld blijken over de duur van het proces. Eerder deze maand gaf hij de EU, na een telefoongesprek met Commissievoorzitter Von der Leyen, een deadline. Als de EU op 4 juli de heffingen op Amerikaanse producten niet volgens de afspraken verlaagt, zullen de heffingen op producten uit de EU “onmiddellijk stijgen”, dreigde de Amerikaanse president op zijn sociale medium Truth Social(opent in nieuw venster). Zo zei Trump de heffing op auto’s alweer te willen verhogen van 15 naar 25 procent.

Nu er een compromis ligt, moeten het Europees Parlement en de lidstaten nog wel formeel stemmen over de afspraken. De stemming van het parlement zal waarschijnlijk volgende maand in Straatsburg plaatsvinden. Als een meerderheid instemt, kan de EU voor de deadline van Trump de heffingen voor de Amerikanen verlagen.