NOS Nieuws
Britse astronomen hebben een nieuw soort hemellichaam ontdekt: een planeet die draait rond een uitgebrande ster. De ontdekkers noemen het een feniksplaneet, naar de mythologische vogel die oprijst uit zijn eigen as. De ontdekking kan meer vertellen over de verre toekomst van ons eigen zonnestelsel.
Wetenschappers van de universiteit van Warwick beschrijven in het vakblad Nature Astronomy hun ontdekking bij de ster HS 0209+0832, in het sterrenbeeld Walvis. Dat is een witte dwerg, zo’n 250 lichtjaar van de aarde.
Een witte dwerg is wat er overblijft als een ster aan het eind van zijn bestaan zijn meeste massa heeft verloren. Ook de zon wacht dat lot uiteindelijk: de ster zwelt eerst op en slokt de meest nabije planeten op als Venus, Mercurius en misschien de aarde. Het meeste materiaal wordt uiteindelijk de ruimte in geslingerd en vormt een uitdijende nevel rond een nauwelijks meer schijnende kern.
Het nieuwe onderzoek bewijst dat die toestand niet het eindpunt hoeft te zijn van de levenscyclus van het planetenstelsel. Bij HS 0209+0832 is het materiaal uit de planetaire nevel blijkbaar weer samengeklonterd tot een nieuwe planeet. net zoals miljarden jaren eerder bij het ontstaan van de ster gebeurde. Een ’tweede leg’ van deze ster dus.
De wetenschappers konden uitsluiten dat het een planeet was die al eerder was ontstaan, doordat sporen werden gevonden van zware materialen als de metalen zink, koper en niobium. Dat zijn allemaal elementen die ontstaan bij de dood van een ster.
De nieuwe planeet is een gasreus die iets groter is dan Jupiter. Hij cirkelt elke 4,4 dagen rond zijn ster op slechts 4 procent van de afstand tussen de zon en de aarde. Dat betekent dat deze planeet onbewoonbaar is door de straling van zijn moederster. Doordat de afstand zo klein is. snoept de witte dwerg bovendien de buitenste laag van de planeet weg.
Eerder werden al soortgelijke planeten uit gerecycled materiaal gevonden bij pulsars, het eindpunt van sterren die flink groter zijn dan de zon. Die komen echter veel minder voor in het universum dan sterren zoals de zon. Dat ook bij die categorie nieuwe planeten kunnen ontstaan, was nog niet bekend.
