‘Geweld Pride Amersfoort onderstreept noodzaak veilige plekken voor lhbti’ers’

Lhbti’ers die worden lastiggevallen tijdens Amsterdam Pride kunnen vanaf 25 juli terecht bij 35 veilige locaties in de stad. Een gewelddadig incident vrijdagnacht tijdens de Pride in Amersfoort onderstreept volgens initiatiefnemende organisatie Report it, always(opent in nieuw venster) (RITA) hoe hard die veilige plekken nodig zijn.

In Amersfoort werd een bezoeker door meerdere jongens mishandeld. Hoewel volgens de politie nog niet duidelijk is of het om anti-lhbti-geweld gaat, zijn bezoekers van de Pride erg bezorgd, vertelde de voorzitter van Pride Amersfoort gisteren.

RITA kreeg over incidenten tijdens Pride Amersfoort tussen de dertig en veertig meldingen binnen. De organisatie werkt behalve met Amsterdam en Amersfoort ook samen met Utrecht, Haarlem en Amstelveen om het melden van discriminatie of geweld voor lhbti’ers makkelijker te maken. Naast het meldplatform, start RITA tijdens Pride Amsterdam dus met de zogenoemde safer spaces.

Als je als lhbti’er wordt lastiggevallen, kun je in Amsterdam straks in 35 hotels met beveiliging terecht. Ook plekken als het Stedelijk Museum, De Nieuwe Kerk en het stadsarchief zijn aangesloten. “Je bent daar in ieder geval veilig en iemand helpt je verder. Bijvoorbeeld om contact op te nemen met de politie”, legt Jerrald Justin, medeoprichter en bestuurslid van RITA uit. De bedoeling is dat er uiteindelijk door heel Nederland een netwerk met duizenden van dit soort veilige locaties komt.

Volgens Justin zijn die plekken “geen leuk extraatje, maar een noodzaak”. “Waarom zou iemand na een dag waarop liefde, vrijheid en jezelf kunnen zijn centraal staan, bang moeten zijn om veilig thuis te komen?”

RITA is in 2024 opgericht na een golf van incidenten: discriminatie, uitsluiting en geweld in het Amsterdamse openbaar vervoer en taxi’s. De meldingsbereidheid van dit soort incidenten was laag en is sinds de oprichting van RITA een stuk hoger. Via RITA kwamen in 2025 bijna 900 meldingen binnen bij de discriminatiemeldpunten, blijkt uit de jaarlijkse monitor(opent in nieuw venster) van discriminatie-expertisecentrum Artikel 1.

In de meeste gevallen waren het geweldsincidenten waarbij homo’s, lesbiennes of trans personen werden uitgescholden, nageroepen, geslagen, geduwd of geschopt. “We krijgen nu iedere dag meldingen vanuit het hele land. Het is ergens verdrietig dat RITA succesvol is”, zegt Justin, “maar het is belangrijk om in beeld te brengen hoe groot het probleem is en om te laten zien op welke plekken mensen vaak worden lastiggevallen.”

Discriminatie tegen lhbti’ers neemt de laatste jaren toe, blijkt uit politiecijfers en de monitor van expertisecentrum Artikel 1. Daarbij noemt Artikel 1 de opkomst van de manosphere een van de mogelijke oorzaken. Hiermee worden online netwerken van jonge mannen en mannelijke influencers bedoeld waarin traditionele genderrollen worden verheerlijkt.

Anne Craanen doet al jaren onderzoek naar de manosphere. Craanen zegt in de nieuwe NOS-podcast Luister Anita(opent in nieuw venster) dat de manosphere lhbti’ers op social media aanvalt en bestrijdt, omdat ze die als een bedreiging zien voor de ideale samenleving die ze voor ogen hebben. “Vrouwenhaat en lhbti-haat verbinden deze netwerken.”

Craanen ziet de groei van de manosphere als “een dreiging die veel mensen onderschatten”. Justin ziet de online haat ook toenemen en maakt zich zorgen over de afnemende acceptatie van lhbti’ers.

Maar zijn hoofd is nu vooral bij het incident in Amersfoort en de impact die dat in de community veroorzaakt: “Onze gedachten zijn bij de slachtoffers. Via onze lokale partners, waaronder Discriminatie.nl Regio Utrecht, zoeken we contact om te kijken hoe we hen kunnen ondersteunen.”