‘Grootste drugsput van Europa’ in Brabant is na vijf jaar bijna weer schoon

De schoonmaak van wat wel de grootste drugsput van Europa wordt genoemd, is bijna afgerond. De provincie Noord-Brabant heeft meer dan 400 bomen bij Halsteren gekapt en enorme hoeveelheden vervuilde grond en vervuild grondwater afgevoerd. Daarna is schone grond aangebracht.

Het mensenwerk is nu klaar. Bacteriën die van nature in de grond zitten moeten ervoor zorgen dat de rest van de bodem zich herstelt. Maar “het zal nog tientallen jaren duren voordat hier weer het bos vol leven staat”, aldus de provincie Noord-Brabant.

De drugsput op de Brabantse Wal, op een steenworp afstand van het Zeeuwse Tholen, werd in 2021 ontdekt. Tot zo’n 7 meter diep werd een giftige cocktail van chemicaliën ontdekt die daar waarschijnlijk jaren achtereen waren gedumpt.

Boswachter Erik de Jonge schatte dat er een hoeveelheid drugsafval met de omvang van 37 zeecontainers in de bossen bij Halsteren in de grond zat. Volgens hem was een groot deel van het bodemleven dood en sijpelde het afval steeds dieper door in het grondwater. Al snel werd gesproken van de ‘grootste drugsput van Europa’.

Er is lang gesteggeld over de vraag wie de schoonmaak moest betalen. De vervuiler betaalt, is het uitgangspunt. Maar wie verantwoordelijk was voor de megadrugsdump, is nooit opgehelderd.

Wel is duidelijk dat vlakbij, in een loods aan de rand van de Brabantse Wal, een Zuid-Amerikaans drugskartel actief was. In 2020 werd daar cocaïne verwerkt. Toen de politie daar begin 2021 binnenviel, was er niemand meer. Wel ontdekte boswachter De Jonge vlak bij de verlaten loods de put.

Omdat die bij een waterwingebied en in een Natura 2000-zone ligt, besloten provincie en het Rijk uiteindelijk om het grootste deel van de schoonmaakkosten te dragen.

In 2023 werden 400 bomen op en rond de heuvel gekapt. 5000 kubieke meter grond werd weggegraven. Dat was nodig om zo’n 1200 kuub sterk vervuilde grond veilig te kunnen verwijderen. Bijna de helft daarvan is ook echt weggehaald, het zand is afgevoerd naar een gespecialiseerd bedrijf in Moerdijk.

In het bos ontstond een metersdiep gat met een oppervlak van 2000 vierkante meter. “Een krater in het bos of er een wolkenkrabber gebouwd zou gaan worden”, stelt de provincie.

Daarna volgde de schoonmaak van ruim 6000 kubieke meter vervuild grondwater door het te filteren in een soort fabriekje naast het terrein. Experts wisten 750 kilo aan pure, giftige drugsgrondstoffen uit het grondwater te zeven.

Daarna is in de put schoon stuifzand uit de buurt gestort en daarbovenop zo’n 30 centimeter humusrijke bosgrond. De heuvel is nog kaal, maar lijkt op ‘vroeger’.

Boswachter Erik de Jonge kijkt bij Omroep Brabant met gemengde gevoelens terug op de afgelopen vijf jaar. “Dit is natuurlijk het monument van ellende in Brabant”, zegt hij. Tegelijkertijd ziet en hoort De Jonge herstel. “Ik zie sporen van reeën en ik hoor mezen, lijsters en houtduiven.”

“We hebben afgelopen najaar rogge gezaaid om het bodemleven te stimuleren”, aldus de boswachter. “Zodra de bodem het weer aankan, willen we mooi gemengd bos gaan planten.” Mogelijk is dat volgend najaar.

Volgens De Jonge “komt er een moment dat er weer vogels in de boomtoppen broeden en reeën liggen te rusten in de dekking”. “De natuur is veerkrachtig genoeg om zich zelfs op deze plek weer te herstellen.”