Hoe China de wereldwijde olieprijzen relatief laag houdt

• Gabi Verberg

  correspondent Oost-Azië

Sinds de oorlog en de sluiting van de Straat van Hormuz is ongeveer 20 procent van de wereldwijde olievoorziening weggevallen. Toch zijn de olieprijzen minder hard gestegen dan veel analisten aan het begin van het conflict verwachtten. Een belangrijke reden daarvoor ligt in China.

China, jarenlang de grootste olie-importeur ter wereld, heeft zijn invoer sterk teruggeschroefd. Daardoor kunnen andere landen gemakkelijker olie inkopen en stijgen de prijzen minder hard.

Volgens het Oxford Institute for Energy Studies daalde de Chinese olie-import van 11 miljoen vaten per dag vóór de oorlog naar 9 miljoen in april. Deze maand zakt dat vermoedelijk onder de 7 miljoen.

Volgens Sun Jianan, olieanalist bij Energy Aspects, heeft die daling er deels mee te maken dat China vlak voor het uitbreken van de oorlog de inkopen juist flink opgevoerd had. “Vorig jaar importeerde het land ruim 4 procent meer dan het jaar daarvoor. Vooral in de laatste maanden importeerde China recordaantallen. Een groot deel daarvan ging de opslag in.”

Dit is dan ook de reden dat China minder hoeft te importeren: het land heeft jarenlang enorme olievoorraden opgebouwd. Geen enkel land beschikt over grotere reserves. Hoewel China zelf olie produceert, werd het in de jaren 90 door de snelle economische groei, steeds afhankelijker van import van olie.

De overheid zag daarin een strategisch risico. Een verstoring van de aanvoer of een geopolitiek conflict kon immers leiden tot stijgende energieprijzen en economische onrust in eigen land.

Om die kwetsbaarheid te verkleinen, begon China in de jaren 2000 met het aanleggen van strategische olievoorraden. De overheid bouwde samen met staats- en later ook commerciële bedrijven grote olieopslagen.

Vandaag de dag bestaan de reserves uit staats- en commerciële voorraden, raffinaderijen en ondergrondse opslag. Toen de olieprijs vorig jaar relatief laag lag, heeft China deze opslag zo veel mogelijk gevuld.

Om hoeveel olie het precies gaat, is moeilijk vast te stellen. Eind 2025 werd de Chinese olievoorraad geschat op 1,3 miljard vaten. Volgens Sun is de werkelijke voorraad momenteel dicht bij de twee miljard vaten.

“De 1,3 miljard vaten zijn de vaten die zichtbaar zijn op satellietbeelden, maar een groot deel bevindt zich in moeilijk waar te nemen ondergrondse opslagplaatsen of in voorraden van commerciële partijen”.

Daarnaast zou een deel van de olie afkomstig zijn uit gesanctioneerde handel, wat het nog lastiger maakt om de precieze omvang te achterhalen. Volgens analisten houdt China de omvang van de reserves bewust geheim. De voorraden gelden als strategisch middel om crises, oorlogen of blokkades op te vangen.

China heeft niet alleen reserves opgebouwd, maar ook maatregelen genomen om het binnenlandse verbruik te beheersen. Kort na het uitbreken van de oorlog riep de overheid staats- en particuliere raffinaderijen op om de export van benzine en diesel sterk te beperken of volledig op te schorten. Alleen bepaalde leveringen, bijvoorbeeld aan Hongkong en Macau of voor internationale lucht- en scheepvaart, werden uitgezonderd.

Volgens Sun kan China met de huidige reserves raffinaderijen nog ongeveer 150 dagen op volle capaciteit laten draaien zonder nieuwe import. Tegelijkertijd verwacht hij niet dat het land de volledige voorraad zal opgebruiken voordat het opnieuw grote hoeveelheden olie gaat inkopen.

“Hoeveel olie China uit zijn reserves zal halen hangt af van politieke ontwikkelingen, zoals een mogelijke heropening van de Straat van Hormuz of diplomatieke onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran”, aldus Sun. “Zodra de prijzen dalen, zal China de reserves waarschijnlijk weer zo snel mogelijk aanvullen en uitbreiden.”