Israël bezet steeds meer van Gaza, Palestijnen aan de grens leven in angst

• Lennard Swolfs

  correspondent Israël en Palestijnse Gebieden

Het Israëlische leger bezet een steeds groter deel van de Gazastrook. Het leger zou op dit moment meer dan 60 procent van het grondgebied bezet houden en premier Netanyahu spreekt openlijk over meer.

Palestijnen die vlak bij het bezette gebied wonen, leven in angst. “We lijden elke dag door schietpartijen en explosies van de andere kant”, vertelt Mohammed Hassan Abu Mansi. Hij woont met zijn gezin in het vluchtelingenkamp Maghazi, op zo’n 150 meter van de ‘gele lijn’.

Die term verwijst naar de bestandslijn die Israël en Hamas in oktober overeenkwamen bij een staakt-het-vuren, na bemiddeling door de Verenigde Staten. De naam is afgeleid van het kaartje dat de Amerikaanse president Trump deelde, waarop de grens in het geel was getekend. Achter die lijn zou het Israëlische leger zich moeten terugtrekken.

Deze grens kende Israël meer dan 50 procent van de Gazastrook toe en is gemarkeerd met gele betonblokken. BBC(opent in nieuw venster) en persbureau Reuters(opent in nieuw venster) meldden op basis van analyses van satellietbeelden dat het Israëlische leger de blokken dieper Gaza in verplaatst, soms zelfs met honderden meters.

Palestijnse bewoners vertellen aan de NOS dat de grens dichterbij komt. “De gele lijn valt nu binnen ons gebied. Eerder was die op 500 meter hiervandaan, maar ze hebben hun gebied nu uitgebreid tot vlak bij ons”, vertelt Taysir Muhammad Abdul Jawad. Ook hij woont in het Maghazi-kamp.

Palestijnen die in de buurt van de gele lijn komen, lopen het risico beschoten te worden door het Israëlische leger. Minister Katz van Defensie waarschuwde(opent in nieuw venster) in oktober al dat iedereen die de gele lijn overschrijdt “onder vuur genomen zou worden”. In verklaringen schrijft het Israëlische leger vaak te schieten bij “vermoedelijke bedreigingen”.

Een Israëlische reservist vertelde vorig jaar(opent in nieuw venster) aan Sky News dat zijn eenheid vaak het bevel kreeg om te schieten op iedereen die gebieden betreedt die door het leger als verboden worden aangemerkt, ongeacht of ze een bedreiging vormen. Door de verschuivingen is het voor de Palestijnen niet altijd duidelijk waar de grens precies loopt.

Behalve de gele lijn is er inmiddels ook een andere lijn die Gaza doorkruist. Persbureau Reuters kreeg in april een kaart in handen(opent in nieuw venster) die Israël onder hulporganisaties had verspreid. Naast de gele lijn is daarop ook een oranje lijn te zien.

Palestijnen kunnen er volgens Israël blijven wonen, maar hulporganisaties moeten het leger om toestemming vragen om in het gebied tussen de lijnen hun werk te mogen doen. Hulpverlenen daar is gevaarlijk. Sinds maart zijn er zeker drie Palestijnse medewerkers(opent in nieuw venster) van Unicef en de Wereldgezondheidsorganisatie gedood.

Met deze oranje lijn houdt het leger van Israël inmiddels ruim 60 procent van Gaza bezet. “Mijn opdracht is om verder te gaan, stap voor stap”, zei premier Netanyahu eind mei. “We zullen alles aanpakken wat overblijft.” Hij voegde eraan toe te beginnen met 70 procent.

Volgens Taysir wonen er momenteel zo’n 50.000 mensen in het Maghazi-kamp. Hij vraagt zich af waar zij straks heen moeten. Als Netanyahu zijn plannen doorzet en 70 procent van Gaza inneemt, wonen er straks zo’n 2 miljoen Palestijnen op 120 vierkante kilometer. De angst bij de bewoners is dat het een permanente situatie zal zijn. “Ze proberen ons te verdrijven”, zegt Taysir.

Minister Katz van Defensie zei eerder dat het uiteindelijke doel van de Israëlische regering is om grote aantallen Palestijnen Gaza te laten verlaten door middel van vrijwillige migratie. Israël zegt aanwezig te zullen blijven zolang Hamas niet ontwapend is. Volgens mensenrechtenorganisaties komen de Israëlische plannen neer op etnische zuivering van de Gazastrook.

Toch denken veel inwoners van Gaza niet aan weggaan. “Ik weet zeker dat mensen niet zullen vertrekken”, zegt Taysir. “Ze hebben de middelen niet en sterven liever hier.” Ook Mohammed Hassan Abu Mansi moet niet denken aan het verlaten van Gaza. “Ons land is ons dierbaar. We bidden dat we hier kunnen blijven.”