Jetten niet bang om woord ‘asielcrisis’ te gebruiken: ‘Het is een bende’

Premier Jetten spreekt over een “asielcrisis” en is hiermee de eerste van zijn kabinet die het woord in de mond neemt. Hij deed dat op zijn wekelijkse persconferentie naar aanleiding van een vraag uit de zaal.

“Ik denk ook dat het een asielcrisis ís als je om half elf ’s avonds nog aan de telefoon hangt om te kijken of je mensen ergens in een sporthal kunt laten slapen.” Hij noemt dat geen normale situatie.

Dat Jetten nu over een asielcrisis spreekt, heeft juridisch overigens geen betekenis. Als een kabinet officieel een crisis uitroept, zou het ingrijpende maatregelen kunnen nemen. Dat is nu niet het geval.

Jetten verzuchtte vervolgens dat hij “een beetje moe” wordt van “woordspelletjes”. Het maakt volgens hem niet uit hoe de huidige situatie rond de asielproblematiek wordt genoemd. “Het is gewoon een bende.”

Hij vindt het erg dat mensen voor aanmeldcentrum Ter Apel in het gras moeten slapen vanwege te weinig plekken, dat asielzoekers in noodopvanglocaties moeten slapen en dat statushouders veel te lang moeten wachten op woonruimte. “We moeten het oplossen”, zegt Jetten op de vele vragen van de pers.

Er zijn nu acute problemen met de opvang, omdat er om tal van redenen minder plekken worden aangeboden in gemeenten. Sommige gemeenten doen al meer dan andere dorpen of steden en vinden het de hoogste tijd dat weigerachtige gemeenten ook hun deel leveren, zoals in de spreidingswet staat. “Ik heb er zeker begrip voor dat sommige gemeenten nu zeggen: kom niet bij mij aankloppen”, aldus Jetten.

Andere gemeenten willen geen noodopvang, maar wel een kleinschalig asielzoekerscentrum waar meteen taal- en inburgeringscursussen worden gegeven. Daar zegt Jetten ook begrip voor te hebben. En bij sommige gemeenten is het protest zo groot en gewelddadig dat de komst van asielzoekers extra ingewikkeld is.

Jetten veroordeelt opnieuw het optreden van deze geweldplegers en heeft deze week met de leiding van het Openbaar Ministerie gesproken over het “stevig bestraffen van deze relschoppers”.

Hij weerspreekt dat hij als premier te weinig actief betrokken is bij het oplossen van de huidige problemen met de asielopvang, onder meer omdat hij in de week van de stevige rellen het Caribisch deel van Nederland bezocht. Minister Van den Brink van Migratie en Asiel was druk aan het werk, ook in de Tweede en Eerste Kamer, om snel strengere asielwetten in te voeren. Jetten wilde niet in de weg lopen en heeft wel veel gebeld.

Afgelopen maandag was er ook een speciaal overleg in het Catshuis over extra steun waar gemeenten behoefte aan hadden vanwege de toenemende onrust en intimidatie. Er komen nu vliegende teams van specialisten die gemeenten gaan helpen om opvanglocaties te regelen. Bewoners willen zich niet overvallen voelen en niet alle gemeenten hebben de kennis in huis om via goede communicatie en overleg vooraf draagvlak te creëren.

Ook heeft Jetten deze week, net als asielminister Van den Brink, verschillende burgemeesters gebeld om te kijken of er op korte termijn meer noodopvang geregeld kan worden. Ook hoopt hij dat de nieuwe strengere asielwetten snel door het parlement worden aangenomen, waardoor er meer gedaan kan worden aan de instroom en het uitzetten van ongewenste vreemdelingen.

Volgende week dinsdag debatteert de Tweede Kamer opnieuw over de problemen rondom de asielopvang, de weerstand in gemeenten en de situatie in Ter Apel.