NOS Nieuws•
Minister Boekholt-O’Sullivan van Wonen wil voorkomen dat de renovatie van het Binnenhof nog duurder wordt en nog langer gaat duren. Maar zekerheid kan ze niet geven, zo bleek in een debat over de renovatie van het historische complex in de binnenstad van Den Haag. “Ik ga mijn uiterste best doen”, zei ze.
Het is het zoveelste debat over de uit de hand gelopen renovatie van het politieke centrum van Nederland. Vijf van de acht aanwezige politieke partijen vroegen de minister om “meer grip” op de opknapbeurt.
“De grip is volledig kwijt”, constateert PVV-Kamerlid Mooiman. VVD’er Nobel benadrukte dat het om een “terugkerend onderwerp” gaat. Het CDA vroeg om een “actieve kostenbeheersing” en BBB wilde een toezegging dat “er geen enkele wijziging” meer komt.
Nauwelijks verbazing of woede
De aanleiding voor het debat is de 15de voortgangsrapportage uit april, waarin staat dat de kostenteller inmiddels op 2,79 miljard euro staat en dat de gebruikers in de zomer van 2031 weer terug moeten kunnen. Verbazing of woede over die gestegen kosten en de vertraging is er eigenlijk nauwelijks. De vraag is wat er verder gebeurt. “Is het maximum nu bereikt?”, vroeg SGP-Kamerlid Flach zich af.
In 2015 besloot de politiek om het historische complex te renoveren volgens de goedkoopste en snelste variant: alle Binnenhofgebruikers moesten voor 5,5 jaar naar tijdelijke huisvesting elders in de stad. Het idee was om rond 2026 terug te zijn, en dat het kon voor 475 miljoen euro. Maar 2026 werd 2028, dat werd “later” en nu staat dus het voorjaar van 2031 in de boeken.
De renovatie is veel duurder geworden om allerlei redenen. Het complex bestaat uit veel verschillende bouwstijlen vanaf de zestiende eeuw en achter de façade bleken asbest, houtrot, schimmel, vervuilde grond, lekkages en nog meer ellende te schuilen. Boekholt-O’Sullivan zegt dat de omvang van het project eigenlijk pas duidelijk werd nadat alle gebruikers vertrokken waren. “Op het moment dat we het opentrokken, zagen we pas hoe groot de opgave was.”
Gespecialiseerde bouwvakkers bleken duurder en de Tweede Kamer stelde nog allerlei aanvullende duurzaamheidseisen. Ook waren extra veiligheidseisen aanvankelijk over het hoofd gezien, waardoor de aanleg van ICT-opslag buiten het beveiligde Binnenhof een slecht idee bleek. Die opslag komt nu voor de Ridderzaal in een extra betonnen bak.
Uitstellen van onderhoud
De toon van de negen bij het debat aanwezige partijen was mild. “We moeten ook zelf in de spiegel kijken, we hebben te weinig gedaan aan onderhoud”, verwoordde Kamerlid Clemminck van JA21 de medeverantwoordelijkheid van de Kamer voor het uit de hand gelopen renovatieproject. “Het is nogal een prijzige opgave”, constateerde D66-Kamerlid Van Asten. “Maar we zijn in Nederland heel goed in het uitstellen van onderhoud: kijk naar onze wegen, dijken en bruggen.”
Veel Kamerleden hebben ook een rondleiding gehad van het Rijksvastgoedbedrijf en zijn overtuigd geraakt van de noodzaak van het dure werk, zoals de restauratie van allerlei historische plafondschilderingen. “Acht eeuwen historie wordt klaargemaakt voor acht eeuwen toekomst”, aldus CDA-Kamerlid Steen.
Ongelofelijk veel geld
Minister Boekholt-O’Sullivan is het vooral eens met de zorgen en opmerkingen uit de Kamer. Ook zij vindt het bedrag van bijna 2,7 miljard euro “ongelofelijk veel geld”. Ze belooft de kosten en vertraging in de hand te houden door bijvoorbeeld meer realistische prijsafspraken te maken en geen aanvullende eisen meer te stellen. “Extra aanpassingen kunnen alleen maar als het niet anders kan”, en die discipline vraagt ze ook van Kamerleden.
Verder beloofde de minister die over het Rijksvastgoed gaat Kamerleden om over nieuwe tegenslagen een aparte brief te sturen en die niet pas in een voortgangsrapportage te melden. “U wordt dan niet meer onaangenaam verrast.”
