NOS Nieuws•
Péter Magyar is nu echt de nieuwe premier van Hongarije. Op een feestelijke bijeenkomst in het parlement is hij beëdigd. Langs de oevers van de Donau hingen vlaggen en was de ceremonie op grote schermen te zien.
Magyar won vorige maand de verkiezingen van Viktor Orbán, die zestien jaar aan de macht was. Zijn partij Tisza kreeg een twee derde meerderheid in het parlement. Zijn aanhangers stemden voor verandering en kunnen niet wachten tot hij die doorvoert en de democratie in het land herstelt.
In een toespraak in het parlement zei Magyar dat hij grote veranderingen wil doorvoeren. Zijn kabinet heeft de opdracht gekregen om “helemaal opnieuw te beginnen en het systeem te veranderen”, en de “plunderingen” die in het tijdperk-Orbán hebben plaatsgevonden terug te draaien. Daarin zegt hij een passende rol te zullen nemen: “Ik zal niet heersen, maar dienen.”
Contact met Brussel
In aanloop naar zijn premierschap is Magyar al twee keer naar Brussel geweest om te praten over het ontdooien van de 17 miljard euro die de EU onder Orbán heeft geblokkeerd vanwege misbruik van Europese subsidies. Nu hij echt premier is, kan hij hervormingsvoorstellen indienen in Brussel, waar over de tegoeden moet worden beslist.
Magyar wacht een grote klus. Zijn voorganger heeft veel democratische instituties uitgehold en vertrouwelingen neergezet op topposities. Die moeten allemaal worden vervangen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het onderwijs, de zorg en de rechterlijke macht.
Ook economisch gaat het slecht met Hongarije. Eerste levensbehoeften zijn duur, de bevolking klaagt over de hoge prijzen.
Een groot pijnpunt is de afhankelijkheid van Russische olie, waarmee de Russische president Poetin wordt gesteund. Het zal veel tijd vergen om daar verandering in te brengen.
Magyar heeft ook grote hervormingen aangekondigd bij de publieke omroep, die onder Orbán vooral als propagandazender van de staat werd gebruikt. Na zijn verkiezing zette Magyar de nieuwsuitzendingen stop, in afwachting van een nieuwe mediawet, waarin de persvrijheid moet worden verankerd.
Niet alles zal snel veranderen. Magyar, die lang lid was van Fidesz, de partij van Orbán, is zeer conservatief. Net als zijn voorganger ziet hij migratie als een groot probleem.
Zijn achterban verlangt van hem dat hij de rechten van lhbti’ers beschermt en meer aandacht heeft voor de klimaatcrisis. Dat bleek afgelopen week uit een peiling. In zijn campagne besteedde hij nauwelijks aandacht aan progressieve onderwerpen, mogelijk om nog meer kritiek van de staatsmedia te ontlopen in aanloop naar de verkiezingen.
Ook de Europese leiders hebben hooggespannen verwachtingen. Ze rekenen op een constructieve houding ten aanzien van de EU en Oekraïne en terughoudendheid ten aanzien van Rusland, China en de Verenigde Staten.
Of Magyar aan alle verwachtingen kan voldoen en zijn beloften kan waarmaken, moet de komende tijd blijken. Hem wacht een zware taak.
