NOS Nieuws••Aangepast
In Rusland is de jaarlijkse Dag van de Overwinning gevierd, de herdenking van de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Op het Rode Plein in Moskou is de traditionele militaire parade gehouden, al zag die er dit jaar anders uit dan gebruikelijk.
Normaal rijden er tijdens de optocht tientallen tanks en andere zware militaire voertuigen over het Rode Plein, maar de parade was dit jaar kleiner opgezet vanwege de oorlog in Oekraïne. Wel hield de Russische president Poetin zijn gebruikelijke toespraak.
Vanwege de feestdag geldt sinds vandaag een tijdelijk staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne, na bemiddeling van de Verenigde Staten. Rusland had eerder zelf al een bestand aangekondigd, speciaal voor die viering van de Dag van de Overwinning. Later bemoeide de Amerikaanse president Trump zich ermee dat het bestand langer moest duren.
Dit zijn de beelden van de sobere parade:
Relatief sobere militaire parade op het Rode Plein in Moskou
De Oekraïense president Zelensky haalde deze week fel uit naar Poetin en beschuldigde hem van “puur cynisme”, nadat Rusland opnieuw dodelijke aanvallen had uitgevoerd in Oekraïne terwijl er juist een staakt-het-vuren was aangekondigd.
Volgens Zelensky draaide het Russische voorstel voor een bestand niet om vrede of een oplossing voor de oorlog, maar vooral om eigenbelang: het veilig laten verlopen van de militaire parade in Moskou.
Daarom wilde de Oekraïense president in eerste instantie alleen instemmen met een bestand dat eerder zou ingaan, zodat het niet uitsluitend om de Russische parade zou draaien. Uiteindelijk geldt het staakt-het-vuren nu tot en met maandag. Zowel Rusland als Oekraïne stemden daarmee in.
Tijdens het bestand zullen beide landen duizend gevangenen met elkaar uitwisselen. Wanneer en hoe dat precies zal gebeuren, is nog niet duidelijk.
De Dag van de Overwinning op 9 mei is een van de belangrijkste nationale feestdagen in Rusland. Op die dag wordt herdacht dat nazi-Duitsland in 1945 capituleerde voor de Sovjet-Unie. De Sovjet-Unie verloor tijdens de Tweede Wereldoorlog vele miljoenen soldaten en burgers, meer dan welk land dan ook, waardoor de overwinning een enorme historische en emotionele betekenis kreeg.
In het huidige Rusland wordt die overwinning vaak gepresenteerd als een Russische triomf, met grote militaire parades en vaderlandslievende herdenkingen. Maar destijds maakten ook burgers van andere Sovjetrepublieken, zoals Oekraïne, deel uit van het Rode Leger. Ook onder de andere etniciteiten vielen miljoenen slachtoffers.
