NOS Nieuws•
In India is een wetswijziging aangenomen die het moeilijker maakt voor transgender en non-binaire personen om officieel erkend te worden door de staat. In sneltreinvaart sprak het Indiase parlement met een luide “yay” zijn goedkeuring uit voor de aanpassing. Volgens lhbti-activisten in India wordt met deze beslissing hun stem weggenomen.
In India bieden overheidsdocumenten sinds 2014 naast man en vrouw een derde optie. De zogeheten derde sekse is bedoeld voor mensen die zich niet thuis voelen in het hokje van man of vrouw. Door de wijziging is je identificeren als trans of non-binair niet meer voldoende voor de wet; een medisch specialist en overheidsmedewerker moeten daar goedkeuring voor geven.
In New Delhi ging na de stemming een kleine groep activisten de straat op om te protesteren. “Deze wet wist niet alleen ons bestaansrecht uit, maar categoriseert ons ook als minderwaardig in deze samenleving”, zegt Ray, die zich identificeert als non-binair.
Leven in de marge
Volgens de Indiase overheid is het doel van de wetswijziging om transgender als term te verduidelijken zodat overheidsprogramma’s hen beter kunnen helpen en beschermen. Vanuit de trans gemeenschap is er veel kritiek op die uitleg. “Als de mensen om wie het gaat, zeggen dat het voor hen niet werkt, dan doe je het niet om deze groep te beschermen”, aldus Ray.
Gender in de Indiase context is een divers en uitgebreid spectrum van identiteiten. Daarbij ondergaan mensen niet altijd een medische geslachtsverandering, maar gaat het soms over andere manieren van presentatie. Er zijn meer fluïde gendervormen binnen de Indiase cultuur die religie overstijgen zoals Hijra, Jogappas of Khoti identiteiten.
-
Transgenders maken selfies bij de Pink Rally die de gemeenschap begin 2025 organiseerde in Mumbai -
Bij de betoging in Mumbai werd aandacht gevraagd voor de discriminatie van trans personen en Hijra-gemeenschappen -
Leden van de Jogappa-minderheid bij een persconferentie in Bangalore, archiefbeeld
Afgaand op de meest recente volkstelling uit 2011 zijn er in India bijna 500.000 mensen die zich officieus als derde sekse identificeren; dat aantal ligt volgens activisten inmiddels veel hoger.
“Hijras worden gezien als goddelijk, maar tegelijkertijd wonen ze in achterstandsbuurten en krijgen ze nauwelijks werk”, zegt activist Tan. “Ondanks die culturele betekenis leven deze gemeenschappen over het algemeen in de marges van de samenleving.”
Eigen keuze
Het Indiase hooggerechtshof erkende trans mensen in 2014 als een “derde sekse” en sprak uit dat zij het recht hebben om zichzelf als zodanig te identificeren. Dat was toentertijd een van de meest progressieve uitspraken op dit vlak wereldwijd en een overwinning voor de lhbti-gemeenschap. In 2019 werd die uitspraak bij wet vastgelegd.
Volgens trans en non-binair activist Tan is “derde sekse” een problematische term. “Het brengt een hiërarchie aan waarin de categorie van man en vrouw op een eerste en tweede plek staat.”
Of Indiërs die derde optie zagen zitten was tot vandaag in ieder geval hun eigen keuze, zoals vastgelegd in de Transgender Person Act. Dat recht om jezelf te identificeren wordt nu geschrapt. Indiërs kunnen alleen nog op basis van biologische of fysieke kenmerken tot de derde sekse worden gerekend. Dat betekent dat alleen trans vrouwen uit de traditionele gemeenschappen of mensen met een intersekse identiteit in aanmerking komen.
Huwelijk nu illegaal?
Volgens Ujjwal, die zich als non-binair persoon identificeert, is die traditionele blik niet meer van deze tijd. “Steeds meer trans personen willen geen deel uitmaken van deze gemeenschappen. Dat ze onafhankelijk willen zijn betekent niet dat ze geen bestaansrecht hebben.”
Tan denkt dat de wijziging een eerste stap is om de wet in zijn geheel te kunnen schrappen. “Als we deze wetswijziging aanvechten in de rechtbank, komt de wet in zijn geheel weer ter discussie te staan.”
Er is nog veel onduidelijk over wat de wetswijziging in de praktijk gaat veranderen. Wat betekent die voor mensen die al wettelijk zijn aangemerkt als derde sekse? Heeft een trans man die met een vrouw is getrouwd nog een legaal huwelijk? In India is een huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht verboden per wet.
Terug in de tijd
De nieuwe wet verbiedt het ook om iemand zo te “beïnvloeden” dat diegene zich als trans persoon wil identificeren of een geslachtsverandering wil ondergaan. Dit maakt het werk van medisch hulpverleners en mensenrechtenorganisaties die zich inzetten voor de gemeenschap mogelijk illegaal.
Activisten en kenners zeggen nu dat deze wetswijziging de vooruitgang voor trans mensen tientallen jaren terug in de tijd zet. “Mensen uit de lhbti-gemeenschap in India krijgen vaak van jongs af aan al te horen dat ze niet mogen zijn wie ze zelf willen zijn”, zegt Tan. “Deze wetswijziging geeft die stemmen nu gelijk.”
De wetswijziging treedt definitief in werking nadat president Murmu het document heeft ondertekend. Verwacht wordt dat zij dit snel zal doen.
