Miljoenennota: armoede neemt niet toe, miljarden naar defensie

Het aantal mensen onder de armoedegrens neemt volgend jaar niet toe. Het Centraal Planbureau voorspelde vorige maand dat het voor het eerst sinds jaren weer zou groeien: van 460.000 naar 470.000 mensen.

Maar dat is naar verwachting nu toch niet het geval. Volgens het kabinet blijft het aantal mensen in armoede gelijk. Het aandeel kinderen zou zelfs iets afnemen, met 0,1 procent.

Dat staat in de Prinsjesdagstukken. Veel plannen lekten al uit. Zo was al bekend dat een doorsnee huishouden volgend jaar 0,1 procent koopkracht inlevert.

Minister Vijlbrief schrijft nu dat het koopkrachtpakket “een technische invulling” is, dat nog “breed draagvlak” wordt gezocht en dat het minderheidskabinet in gesprek gaat met de Kamer “over de definitieve invulling van maatregelen”.

Dat gesprek begint woensdag en donderdag. Dan zijn de Algemene Politieke Beschouwingen, waarin het kabinet in debat gaat over de Prinsjesdagstukken.

“Deze begroting is niet in beton gegoten”, zei minister Heinen van Financiën toen hij zijn koffertje met de miljoenennota aanbood in de Tweede Kamer. Hij vindt dat er samengewerkt moet worden. “Economische groei moet een landelijke opdracht worden.”

In de miljoenennota staat verder dat het kabinet volgend jaar 600 miljoen extra investeert in defensie. Het budget groeit naar 28,9 miljard in 2027. Dat is inclusief ruim 3 miljard steun voor Oekraïne.

De geraamde uitgaven voor defensie stijgen naar 2,36 procent van het bruto binnenlands product. Daarmee voldoet Nederland ruimschoots aan de NAVO-norm van 2 procent.

Het geld zal, behalve in materieel, onder meer worden gestoken in menskracht. Het is de bedoeling dat er volgend jaar al vijfduizend werknemers bij komen. Het totaal aantal komt dan rond de 85.000 uit.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid trekt in 2027 231 miljoen euro uit om de veiligheid op straat, thuis en online te verbeteren. Van dat bedrag worden bijvoorbeeld meer wijkagenten aangetrokken.

Het wordt voor de politie gemakkelijker om gegevens te verzamelen op de sociale media. Ook gaat er extra geld naar de ME om rellen en andere grote ordeverstoringen aan te pakken.

Om de asielinstroom te verlagen en meer mensen uit te zetten investeert het kabinet 28,8 miljoen euro in de samenwerking met landen buiten de EU.

Verder heeft het ministerie van J&V voor volgend jaar 75 miljoen vrijgemaakt voor het oplossen van het cellentekort. Vanaf 2028 gaat daar 100 miljoen naartoe.

Er wordt tot en met 2040 5,1 miljard extra toegevoegd aan het Mobiliteitsfonds. Hiervan gaat volgend jaar 1,5 miljard naar groot onderhoud van wegen en bruggen.

Dat is geen vetpot voor de opgave die er ligt, stelt minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat. Hij moet “scherpe keuzes” maken, maar gaat ervan uit “dat belangrijke infrastructuurprojecten op korte termijn kunnen worden uitgevoerd”.

Er gaat ook 300 miljoen van het Mobiliteitsfonds naar het verbeteren van de regionale bereikbaarheid. Dat geld wordt deels gebruikt voor de verbetering van het openbaar vervoer.

Het kabinet wil “meer, sneller en beter bouwen”. Daar wordt tot en met 2035 zo’n 7 miljard voor uitgetrokken. Daarvan gaat 1 miljard naar grootschalige woningbouwlocaties.

Scholen krijgen vanaf volgend jaar structureel ruim 500 miljoen euro voor het verbeteren van de basisvaardigheden: lezen, schrijven en rekenen. Dat is omgerekend minstens 206 euro per leerling, stelt staatssecretaris Tielen.

Verder wil haar ministerie van Onderwijs eerdere bezuinigingen op onderzoek deels terugdraaien met een structurele investering van 428 miljoen euro.

Minister Berendsen maakt vandaag in een brief aan de Tweede Kamer nog bekend dat hij 35 miljoen euro uittrekt om netwerk van ambassades en consulaten te versterken. Een eerdere bezuiniging wordt daardoor gehalveerd.