NOS NieuwsAangepast
De rechts-radicale partij Alternative für Deutschland (AfD) is in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt zoals verwacht de grootste geworden. De partij krijgt volgens een exitpoll van de publieke zender ARD 44,5 procent van de stemmen, meer dan was gepeild. Dat is niet voldoende voor een absolute meerderheid van de zetels in het deelstaatparlement. Maar omdat van één partij onzeker is of die de kiesdrempel haalt, kan dat nog veranderen.
Tweede partij is de CDU van bondskanselier Merz. Die komt op 18,5 procent en is daarmee gehalveerd. Andere partijen krijgen volgens de exitpoll minder dan 10 procent van de stemmen.
In de Oost-Duitse deelstaat werd vandaag gestemd over een nieuwe regering. In alle peilingen haalde de partij al meer dan 40 procent van de stemmen. Maar de grote vraag die boven de verkiezing hangt, is of het genoeg is om alleen te regeren. Vannacht wordt een voorlopige uitslag verwacht.
Hoge opkomst
De opkomst was met 76,5 procent veel hoger dan bij de vorige verkiezingen, vijf jaar geleden. Toen kwam 60 procent van de kiezers opdagen.
De AfD is van oudsher sterk in Oost-Duitsland, maar de partij regeerde nog nooit. Middenpartijen wezen steeds iedere vorm van samenwerking met de AfD af. Lijsttrekker Ulrich Siegmund liet op zijn beurt weten alleen solo te willen regeren.
In heel Duitsland en daarbuiten wordt met spanning naar de verkiezing in Saksen-Anhalt gekeken. De AfD in Saksen-Anhalt is volgens de veiligheidsdienst extremistisch, onder meer omdat de partij banden heeft met extreemrechtse organisaties.
De partij wil de rechten van asielzoekers inperken en hen zo veel mogelijk laten terugkeren naar het land van herkomst. Ook is de partij van plan om te stoppen met lhbti-voorlichting, wat volgens de partij neerkomt op het “promoten van seksuele afwijkingen”. Wat betreft de AfD moet er daarnaast een einde komen aan de financiering van de publieke omroep, van “anti-Duitse” cultuur en kerkelijke organisaties.
Deelstaten in Duitsland hebben veel bevoegdheden. Anders dan een Nederlandse provincie gaat een Duitse deelstaat onder meer over het onderwijs, de politiewetgeving en een deel van de belastingen. Een deelstaat heeft een eigen grondwet, regering en veiligheidsdienst. Ook over zaken die federaal worden besloten, zoals asiel en buitenlands beleid, praten de deelstaatregeringen mee.
