NOS Nieuws
Veel jonge vrouwen in Nederland vallen uit door stress en mentale klachten. Dat heeft te maken met het feit dat veel moeders weinig geld verdienen, is één van de conclusies van het jaarlijkse gendergelijkheidsonderzoek van EU-instelling EIGE.
Frankrijk is het land in de Europese Unie waar vrouwen en mannen de meest gelijke kansen hebben. Nederland staat op plek vijf. Het onderzoek laat vooral zien dat er in alle 27 EU-lidstaten nog lang geen gelijke kansen voor iedereen zijn.
Frankrijk scoort bijvoorbeeld 74,8 op een schaal van 100. Met het huidige tempo zal het meer dan vijftig jaar duren voordat vrouwen en mannen in Europa gelijke mogelijkheden hebben op het werk en thuis, concluderen de onderzoekers.
Dit keer staat Zweden voor het eerst niet bovenaan de Europese lijst. Dat komt vooral doordat er het afgelopen jaar veel topvrouwen zijn bijgekomen in Frankrijk. “En dan met name binnen nationale sportbonden die zijn verbonden aan de Olympische Spelen”, zegt EIGE-hoofdonderzoeker Maruša Gortnar tegen de NOS.
“Dit is waarschijnlijk gelinkt aan het feit dat Parijs de Olympische Spelen organiseerde. Daardoor is er meer aandacht gekomen voor gelijke representatie op machtsposities binnen de sport in Frankrijk.”
EIGE heeft officiële data gebruikt om vertegenwoordiging en kansengelijkheid op zes maatschappelijke terreinen te meten: gezondheid, tijdsbesteding, macht, geld, werk en kennis. Opgeteld krijgt Nederland 70,7 uit 100 punten. Dat is een kleine stijging (+1,2) ten opzichte van vorig jaar.
Nederland scoort vooral hoog op het vlak van kennis: vrouwen hier zijn relatief goed opgeleid. Ook qua tijdsbesteding krijgt Nederland een hoge score. Dat komt doordat er hier meer mannelijke mantelzorgers zijn dan in veel andere landen, maar het leeuwendeel van de mantelzorg komt bij vrouwen terecht.
Als het gaat om werk en geld is de genderongelijkheid in Nederland heel groot, concludeert EIGE. In geen enkel ander EU-land is de inkomenskloof (het verschil tussen hoeveel vrouwen en mannen verdienen in een jaar) zo groot als bij ons.
Dat komt niet alleen doordat de meeste Nederlandse vrouwen parttime werken; opvallend veel vrouwen werken hier ook in sectoren met lagere salarissen. Volgens de onderzoekers gaat dat om de zorg, horeca, service en schoonmaak. In andere landen zie je relatief meer mannen in deze branches.
Als vooral vrouwen zeggen dat ze voor de kinderen willen zorgen en minder uren willen draaien, zijn we dan de stereotypen voorbij? Ik zou zeggen van niet.
De ongelijkheid is extra nijpend in Nederland als het gaat om de gezondheid van alleenstaande ouders. In geen van de andere landen is de gezondheid van alleenstaande moeders ten opzichte van alleenstaande vaders zo slecht.
Eén van de redenen achter de aanhoudende genderongelijkheid is de uitgebreide opvatting dat vrouwen beter zijn in zorgtaken dan mannen, zegt Mara Yerkes, hoogleraar sociaal beleid aan de Universiteit Utrecht.
“Het onderwijs en de zorg zijn sectoren waar je vaak makkelijker in deeltijd kunt werken en flexibele werkarrangementen kunt bereiken. Zolang vrouwen worden gezien als primair verantwoordelijk voor het kind, dan zullen ze ook vaker in die sectoren gaan werken.”
De Nederlandse overheid wil gendergelijkheid bevorderen, maar doet volgens Yerkes niet genoeg om dat te bereiken. “Er zijn inderdaad grote stappen gezet de afgelopen jaren, zoals betaald ouderschapsverlof, maar omdat het slechts deels betaald is, zie je dat veel mannen geen of weinig verlof opnemen. Dan werkt het beleid ook niet voldoende.”
Volgens onderzoeker Maruša Gortnar van EIGE moeten mensen zich afvragen hoe ze keuzes maken: “Als vooral vrouwen zeggen dat ze voor de kinderen willen zorgen en minder uren willen draaien, zijn we dan de stereotypen voorbij? Ik zou zeggen van niet.”
Volgens EIGE is het vooral een probleem dat vrouwen in Nederland zo financieel kwetsbaar zijn. Dat vertaalt zich in stress, armoede en een slechtere gezondheid voor vrouwen na een scheiding.
“Juist omdat de economische kloof tussen vrouwen en mannen zo groot is in Nederland, zou er meer aandacht moeten komen voor financiële onafhankelijkheid”, zegt Gortnar. “Dat gaat deels om overheidsbeleid, maar het lijkt er ook op dat er meer besef moet komen van de risico’s onder burgers.”

