Netanyahu voor de zevende keer in het Witte Huis, dit keer wel via zij-ingang

• Lennard Swolfs

  correspondent Israël en Palestijnse Gebieden

De Israëlische premier Netanyahu heeft aan het begin van de avond een ontmoeting gehad met de Amerikaanse president Trump. Ze spraken achter gesloten deuren en er was geen persconferentie. Het Witte Huis laat weten dat de besprekingen “productief en positief” waren.

Voor premier Netanyahu was het een belangrijke ontmoeting. Op 27 oktober zijn er verkiezingen in Israël en volgens de laatste peilingen(opent in nieuw venster) haalt hij nu geen meerderheid met zijn coalitie. Een goede band met de Amerikaanse president kan zijn positie versterken. Met deze ontmoeting zal Netanyahu dan ook willen laten zien dat hij nog steeds goed zaken kan doen met Trump.

Toch lijkt de relatie tussen de twee leiders de afgelopen maanden te zijn bekoeld. President Trump zou Netanyahu in een telefoongesprek “knettergek” hebben genoemd. Hij deed die uitspraak nadat de Israëlische premier het leger had opgedragen om de zuidelijke buitenwijken van de Libanese hoofdstad Beiroet te bombarderen.

Hoewel geen enkele andere leider sinds Trumps terugkeer naar het Witte Huis zo vaak bij hem op bezoek is geweest, meldt(opent in nieuw venster) de Amerikaanse nieuwssite Axios dat het Netanyahu dit keer meer moeite kostte om een plek in Trumps agenda te krijgen. De Israëlische premier zou de afgelopen weken meerdere pogingen hebben gedaan.

Bij eerdere ontmoetingen kon Netanyahu rekenen op een warm onthaal, voor het oog van tientallen journalisten. Vandaag kwam hij via een zij-ingang het Witte Huis binnen. De ontmoeting zou ruim een uur hebben geduurd.

Hoewel de vorige ontmoeting tussen Trump en Netanyahu in februari ook achter gesloten deuren plaatsvond, was de relatie toen beter. In een reconstructie(opent in nieuw venster) van The New York Times is te lezen hoe Netanyahu en Trump in die periode de basis legden voor een gezamenlijke oorlog tegen Iran, die enkele weken later begon.

Ook vandaag zal de oorlog met Iran waarschijnlijk een belangrijk gespreksonderwerp zijn geweest, in ieder geval voor Netanyahu. Het is geen geheim dat hij die oorlog het liefst wil voortzetten en daar heeft hij Amerika bij nodig.

Maar Trump lijkt daarentegen de laatste dagen meer de voorkeur te geven aan de diplomatieke route. In Israël vallen die onderhandelingen slecht. Er wordt gevreesd dat Iran zijn nucleaire programma zo kan voortzetten en daarmee een bedreiging zal blijven vormen voor de Israëlische inwoners.

Iran is niet het enige dossier waar Trumps en Netanyahu’s belangen uiteenlopen. Zo wil Trump(opent in nieuw venster) onder meer dat Israël een begin maakt met de terugtrekking uit de delen die het in het zuiden van Libanon bezet houdt.

Netanyahu wil dat liever niet, maar kan Trump niet volledig negeren. In het kader van de onderhandelingen met Libanon trok het Israëlische leger zich daarom vorige week terug uit één dorp in het zuiden.

Tegelijkertijd maken Netanyahu en zijn defensieminister Katz regelmatig duidelijk dat ze zich niet zomaar volledig zullen terugtrekken, zolang Hezbollah zich niet ontwapent.

Ook in Gaza heeft Netanyahu een kleine stap gezet. Het Israëlische veiligheidskabinet stemde zondag in met een beperkte toelating van een internationale troepenmacht in de Gazastrook. Dat sluit aan bij afspraken uit het bestand dat Israël en Hamas met bemiddeling van de VS in oktober overeenkwamen.

Of Trump met deze stappen genoegen neemt, is nog onduidelijk. De komende dagen zal moeten blijken welke afspraken vandaag zijn gemaakt en of Netanyahu nog altijd kan rekenen op de volledige steun van zijn belangrijkste bondgenoot.