Oekraïners hebben het weer op de Krim gemunt: ‘Kansen op het slagveld gekeerd’

• Wessel de Jong

  verslaggever

De Oekraïners zijn hard bezig om de Krim te isoleren. Wat is de bedoeling van al hun bombardementen? Willen ze de Russen alleen maar in het nauw drijven of willen ze het schiereiland, dat de Russen in 2014 annexeerden, terugpakken?

De Oekraïense dronestrijdkrachten hebben in de loop van de afgelopen week vier belangrijke bruggen bestookt die de bezette Krim verbinden met het bezette zuidoosten van Oekraïne. Donderdag deden ze een aanval op een brug waarop vijftig Russische militaire voertuigen reden. De colonne bij Armiansk zou volledig zijn vernietigd.

Op X deelt het Oekraïense leger beelden en vertelt een commandant over de aanval:

De pro-Russische baas in het gebied bevestigt de aanvallen. Vladimir Saldo is de leider van het bezette gedeelte van de provincie Cherson. Hij meldt dat specialisten nu een inschatting maken van de schade aan de bruggen.

“Heel bijzonder,” zegt Mart de Kruif, voormalig commandant van de Nederlandse landstrijdkrachten over de bruggen. “Ze hebben ze allemaal aangevallen.”

Oleg Zjdanov, voormalig lid van de Oekraïense generale staf, spreekt van een “heel belangrijke stap”. Over de Russen zegt hij: “We hebben nu hun zwakte aangetoond.”

Michelle Haas, defensie-analist aan de Universiteit Gent is voorzichtiger: “Dit betekent dat de Oekraïners veel vooruitgang hebben geboekt met hun aanvallen op middellange afstand.” Daarmee bedoelt ze luchtaanvallen op 30 tot 200 kilometer achter het front.

Al vanaf het begin van de oorlog proberen de Oekraïners de Krim te isoleren van Rusland, door alle verbindingen met het schiereiland aan te vallen. De belangrijkste verbinding is de Kertsj-brug, die president Poetin liet bouwen na 2014. De prestigieuze brug verbindt de Krim rechtstreeks met Rusland. De andere bruggen die deze week zijn gebombardeerd lopen door de delta tussen de Krim en het zuidelijke gedeelte van Oekraïne dat de Russen in 2022 innamen.

Alle wegen naar de Krim zijn nu min of meer onbegaanbaar voor het Russische leger. Door verschillende aanvallen is de Kertsj-brug verzwakt, zodat er geen zwaar militair materieel meer overheen kan. Maar wellicht moeten de zware transporten die toch weer gaan gebruiken, denkt oud-staflid Zjdanov, omdat er nu geen alternatief meer is.

“Ons doel is ze dwingen daar weg te gaan,” zegt hij. “Als de bevoorrading onmogelijk wordt, kunnen ze daar alleen maar blijven met een kleine militaire eenheid. Onze landingstroepen kunnen die verslaan”, denkt de Oekraïense ex-militair. “Dat zal niet morgen zijn, maar wel over een jaar of anderhalf jaar”, voorspelt Zjdanov.

“Poetin zei dat hij de Krim zou veranderen in een onzinkbaar vliegdekschip. Dat vliegdekschip gaan wij tot zinken brengen. We volgen een historisch patroon. Er is nog nooit een grootmacht geweest die de Krim lang kon vasthouden, dat gold al tijdens de Grieken”, vertelt de Oekraïner. “Deze oorlog begon met de verovering van de Krim in 2014. Als het schiereiland valt, betekent dat het politieke einde van Poetin.”

De Kruif ziet een Oekraïense aanval op de Krim niet voor zich. “Dat zou heel bloedig worden.” De oud-commandant denkt wel dat er “iets broeit”. Hij ziet dat het Oekraïense leger steeds grootschaliger aanvallen doet. “Onder Zaporizja vallen ze aan met eenheden van bataljonsgrootte, met twintig, dertig voertuigen tegelijk. Dit kunnen voorbereidingen zijn. Het zou me niet verbazen als er een grootschaliger offensief komt.”

Volgens De Kruif “draaien de kansen op het slagveld” voor Oekraïne. Hij denkt nu eerder aan een offensief zoals de Oekraïners probeerden in het voorjaar van 2023, toen ze wilden doorstoten naar de Zwarte Zee. “Het door Russen bezette gebied in tweeën delen, zou voor chaos zorgen bij de Russen.”

Dat offensief van drie jaar geleden, met onder andere westerse tanks, werd een complete mislukking en liep vast in Russische mijnenvelden.

Defensie-expert Haas uit Gent en andere militaire analisten verwachten niet dat de Oekraïners een grondoffensief gaan beginnen, waar dan ook. Zij denken dat Kyiv in eerste instantie politiek strategische doelen nastreeft, “zodat het Kremlin niet langer kan verhullen hoe slecht het gaat, voor de eigen bevolking”.

Volgens Haas is het niet voor niets dat de Oekraïners zo uitvoerig communiceren over de systematische aanvallen op de Russische aanvoerlijnen, luchtverdediging en commandoposten. Zij noemt dat ‘stratcomm’ (strategische communicatie) die de internationale onderhandelingspositie van de Russen moet verzwakken.

Alle analisten zijn het over één ding eens: dat het spectaculair is hoe de Oekraïners de Russische logistiek en luchtverdediging nu aanvallen. Dan gaat het over de route (M14) van Rusland naar de Krim, door bezet gebied. Haas: “Op een dag raken ze soms 500 vrachtwagens.”