Omgaan met hitte is te leren: ‘Tijdje in de warmte kan zelfs gezond zijn’

Het is opnieuw erg warm in Nederland. Ook vandaag worden er weer temperaturen van boven de 30 graden verwacht. Limburg heeft zelfs te maken met de vierde regionale hittegolf deze zomer.

In juni leverden de eerste tropische dagen bij veel mensen hittestress op. Dat zal ook deze dagen een rol spelen. Maar experts wijzen erop dat twee hete maanden ervoor kunnen zorgen dat mensen nu beter op de warmte zijn toegerust.

“Mensen zijn over het algemeen later in de zomer beter opgewassen tegen de hitte. Tenzij ze natuurlijk continu op kantoor en thuis in de airco hebben gezeten”, zegt emeritus hoogleraar thermofysiologie Wouter van Marken Lichtenbelt van de Universiteit Maastricht.

Van Marken Lichtenbelt doet al langere tijd onderzoek naar het effect van temperaturen op het lichaam. “Het kan zelfs wel gezond zijn voor je lichaam om een tijd in de warmte te zitten.”

Zo gaan mensen dan beter en efficiënter zweten, legt de hoogleraar uit. “Zweten is extreem belangrijk om goed te koelen bij hitte. Ook wordt de doorbloeding van je huid beter en we zien gunstige effecten op je hart en vaten.” Het lichaam wordt dus weerbaarder door de wisseling in temperaturen, aldus Van Marken Lichtenbelt.

Dat ziet ook thermofysioloog Boris Kingma van onderzoeksinstituut TNO. “Het gaat om acclimatisatie”, zegt hij. “Het lichaam moet wennen, maar leert dan omgaan met warmte.” Als lichamen continu aan dezelfde temperatuur worden blootgesteld, kunnen ze vervolgens minder goed tegen warmteschokken.

Kingma vindt het belangrijk om mensen zo lang mogelijk ‘hittefit’ te houden. “Mensen die niet kwetsbaar zijn, kunnen zich dus wel meer blootstellen aan warmte, anders ga je de voordelen niet ontwikkelen.”

Hij benadrukt dat lichamen zich wel moeten kunnen herstellen: “Het is dus niet goed als huizen veel te warm zijn en mensen nooit kunnen afkoelen.”

Hoe het komt dat sommige mensen beter tegen warmte kunnen dan anderen, is onduidelijk. “Voor een deel kunnen we het verklaren met hoe fit iemand is, of hoe het lichaam is gebouwd. Maar voor een groot deel weten we het nog niet.”

Beide thermofysiologen benadrukken dat mensen niet nu tijdens de hittegolf de hele dag in de warmte moeten zitten. “Bij een hittegolf moet je natuurlijk wel de adviezen van het RIVM opvolgen”, zegt Van Marken Lichtenbelt.

“Ik zeg ook niet: ga lekker rennen met 30 graden. Het gaat veel meer over de aanloop naar de hittegolf toe. Mensen zouden beter bestand zijn tegen de hittegolf als ze de warmte al eerder hebben omarmd.”

Na de winter zullen de meeste mensen hun gewenning aan de warmte weer zijn verloren. “Maar de periode waar we nu doorheen gaan is wel een grote wake-upcall”, denkt Kingma. “We moeten ons gedrag in de zomer meer gaan aanpassen aan de hitte. Daar moeten we ons veel bewuster van zijn.”