NOS Nieuws•
De overheid ziet onvoldoende toe op de arbeidsomstandigheden van sekswerkers, meldt Sekswerk Meld- en Adviespunt (SMAP) van Soa Aids Nederland. Daardoor krijgen exploitanten vrij spel om hun macht te misbruiken, staat in een rapport.
Bij het meldpunt kunnen sekswerkers sinds eind 2021 melding doen van stigma en discriminatie door instellingen als politie, zorgverzekeraars, exploitanten en banken. In de afgelopen vier jaar heeft SMAP 444 meldingen ontvangen.
Van die meldingen ging vorig jaar 31 procent over exploitanten. Sekswerkers melden onder meer dat zij werden bedreigd met boetes of ontslag, of dat hoge commissies werden geëist. Ook werden sekswerkers gedwongen onveilig te werken (zonder condoom) en riskante cosmetische ingrepen te ondergaan.
Verreweg de meeste meldingen gaan over een onveilige werkomgeving, maar ook wordt melding gedaan van discriminatie, seksuele en fysieke grensoverschrijding en gebrek aan privacy. Geen toegang tot vergunningen en bankzaken worden ook vaak genoemd. Ook schijnzelfstandigheid komt aan de orde.
Fictief dienstverband
De zogeheten opting-in-regeling voor sekswerkers zou hier mede debet aan zijn. Volgens Iris de Munnik, projectleider bij Soa Aids Nederland, controleert de overheid nauwelijks of de regeling goed wordt nageleefd.
“In de regeling draagt de exploitant belasting af voor de sekswerker, maar heb je tegelijkertijd rechten als zzp’er: je kunt je werkdagen en werktijden zelf bepalen”, zegt ze. In de praktijk ziet De Munnik dat de voorwaarden van de regeling vaak worden geschonden.
“Afgelopen jaren is het aantal bordelen gekrompen en zijn er steeds minder vergunde werkplekken, waardoor je wordt gedwongen om voor een exploitant te werken. Daardoor krijg je een zwakkere machts- en onderhandelingspositie.”
Ook is het door steeds repressiever beleid moeilijker om als zzp’er vanuit huis te werken als escort of sekswerker, zegt De Munnik. Door de geringe mogelijkheden word je gedwongen in zee te gaan met een exploitant die een vergunning heeft, zegt ze.
‘Minimumleeftijd omhoog werkt averechts’
Het kabinet liet vorige week weten werk te willen maken van een wettelijke verhoging van de minimumleeftijd voor sekswerk van 18 naar 21 jaar. Volgens De Munnik brengt dat juist jonge sekswerkers in een kwetsbare positie.
“In de samenleving ben je vanaf 18 jaar volwassen, denk bijvoorbeeld aan banen bij Defensie. Dat moet je ook zo hanteren voor sekswerkers”, zegt ze. Ze voorziet dat de maatregel averechts zal werken en juist zal zorgen voor een onveiligere werkomgeving.
Veilige werkomgeving
De Munnik ziet wel pogingen van de overheid om de arbeidsomstandigheden van sekswerkers te verbeteren. Zo is er de afgelopen jaren geprobeerd de opting-in-regeling te verbeteren, maar dat is niet gelukt.
“Er is geen enkele overheidsinstantie opgestaan die zegt: wij zijn eigenaar van de regeling, wij gaan handhaven en controleren”, zegt De Munnik. “Dat is voor ons een teken dat het is mislukt. Sekswerk is werk. Sekswerkers hebben, net als mensen in ieder ander beroep, recht op een veilige werkomgeving en goede arbeidsomstandigheden.”
Woensdag staat in de de Tweede Kamer het debat mensenhandel en prostitutie op de agenda. Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid zegt het debat af te wachten voordat hij inhoudelijk reageert.
