Rook van natuurbranden kan leiden tot meer problemen met luchtwegen

• Geertruid Peene

  redacteur Online

De grote natuurbrand in Zuid-Frankrijk naderde de stad Bordeaux de afgelopen dagen tot enkele kilometers. Het vuur zelf bereikte de stad niet, maar Bordeaux en andere plekken in de buurt van de branden hebben wel te maken met veel rook.

Dat is niet zonder gevolgen, zegt longarts Sander de Hosson van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Bij langdurige blootstelling aan rook kan dat tot een toename aan chronische luchtwegklachten leiden. “Niemand, en zeker mensen met luchtwegziekten niet, moeten zich in die lucht begeven, ook bij rook moet je al weggaan als dat kan.”

De rook die vrijkomt bij natuurbranden kan irritatie aan de ogen, neus en keel opleveren. “En je kunt gaan hoesten en kortademig worden”, somt de Hosson op. “Zeker COPD-patiënten moeten zich daar verre van houden.”

Die klachten kunnen ook al bij gezonde mensen voorkomen, benadrukt De Hosson. “Blootstelling aan fijnstof is voor niemand goed, maar als longarts maak ik me met name zorgen om mensen met onderliggende longziektes, zoals astma en COPD.” Bij hen kan de blootstelling aan de fijnstof die vrijkomt hun klachten verergeren en leiden tot longaanvallen of zelfs ziekenhuisopname.

Longartsen behandelen vaak patiënten die in een brandend huis veel rook hebben ingeademd. Dat is in Frankrijk nu bijna niet het geval, vanwege de evacuaties. Vooral de brandweerlieden ademen rook in , ook al beschermen zij zich met mondmaskers.

Bij mensen zonder luchtwegklachten zijn er waarschijnlijk geen gevolgen voor de lange termijn, als zij in Frankrijk of Spanje rook hebben ingeademd, zegt De Hosson. Wel is het belangrijk om dat te voorkomen.

Als mensen later met schade in hun longen komen, bijvoorbeeld als ze zijn blootgesteld aan zware industrie, is het vaak niet te herleiden dat het daardoor komt, legt De Hosson uit. Wel is uit onderzoek gebleken dat die blootstelling op de lange termijn tot meer luchtwegklachten leidt.

Gisteren liet de Franse brandweerfederatie weten dat het nog weken of zelfs maanden kan duren voordat de brand bij Bordeaux is geblust. Dat baart De Hosson zorgen. “Dat verandert het verhaal, dat kan op de lange termijn leiden tot meer luchtwegziektes.” Dat geldt ook voor mensen die nu nog geen luchtwegziekte hebben. “Dat weten we al van langdurige blootstelling aan fijnstof van de industrie.”

Het is vooral hout dat verbrandt bij natuurbranden, net als bij woningbranden, zegt de longarts. Het fijnstof dat vrijkomt bij bosbranden is schadelijker dan van de industrie, zegt De Hosson. “Dus dit is echt heel vervelend”.

Hij verwijst naar een onderzoek(opent in nieuw venster) uit 2021 waarin werd geconcludeerd dat er bij bosbranden in het zuiden van de Amerikaanse staat Californië meer ziekenhuisopnames vanwege ademhalingsproblemen te zien waren dan bij fijnstof die niet afkomstig was van een natuurbrand.

Soms is evacuatie niet mogelijk, bijvoorbeeld in Spanje, waar op meerdere plekken een lockdown werd afgekondigd vanwege de natuurbranden. Vluchten kan dan gevaarlijker zijn dan blijven. In zo’n geval raadt De Hosson mensen aan de ramen en deuren gesloten te houden en, net als de brandweer, goede mondmaskers te gebruiken.