Samen voetbal kijken in Gaza ‘herinnert mensen eraan dat vreugde mogelijk is’

• Lennard Swolfs

  correspondent Israël en Palestijnse Gebieden

De beelden van Palestijnen in Gaza die naar het WK voetbal kijken, gaan al wekenlang de wereld over. De wedstrijden zorgen ervoor dat inwoners even niet aan de oorlog hoeven te denken.

“Het is natuurlijk onmogelijk om de oorlog helemaal te vergeten”, zegt de 23-jarige Ahmed Halawa. “Maar het samen naar voetbal kijken zorgt er wel voor dat we beter met de pijn kunnen omgaan en kunnen ontspannen, al is het maar voor even.”

Ook de 18-jarige Baraa al-Qaisi vertelt dat hij door het WK voetbal even kan ontsnappen aan de realiteit. “Ik geniet van de spanning van de wedstrijden, het aanmoedigen van de teams en ik kan al mijn emoties even laten gaan.”

Sportjournalist Mostafa Gabr uit Gaza zegt dat voetbal voor veel Palestijnen altijd al een van de populairste sporten was. “Het is niet zomaar een spelletje, het is een wezenlijk onderdeel van het dagelijks leven hier. Samen naar wedstrijden kijken is een onmisbaar ritueel.”

Maar het WK voetbal is dit keer extra belangrijk, vertelt hij. “Het herinnert mensen eraan dat vreugde nog steeds mogelijk is, ondanks alles wat er is gebeurd. Al is het maar voor een paar uur.”

Gabr legt uit dat veel inwoners van Gaza Arabische nationale elftallen steunen. Vooral Egypte was erg geliefd dit WK. “Hun elftal heeft een speciale plek in de harten van de Palestijnen. Niet alleen vanwege hun prestaties, maar ook vanwege de diepgewortelde historische en culturele banden die van generatie op generatie worden overgedragen.”

De opkomst bij de wedstrijd tussen Egypte en Argentinië deed zelfs Gabr verbazen. “Ondanks de oorlogsomstandigheden, de ontheemding en het leven tussen het puin, heb ik nog nooit zo veel mensen bij elkaar gezien om naar een voetbalwedstrijd te kijken. Zelfs niet als het Palestijnse nationale elftal speelt. Dit illustreert de diepe emotionele verbondenheid met het Egyptische team.”

De wedstrijd tussen Egypte en Argentinië afgelopen dinsdag werd massaal bekeken door Palestijnen in de Gazastrook:

Niet alleen voetbalprestaties en historische en culturele banden spelen een rol bij het steunen van een team, ook de solidariteit met de Palestijnse zaak is van belang. Gabr: “Palestijnen zijn van nature geneigd om steun te betuigen aan degenen die hen in moeilijke tijden bijstaan.”

De Egyptische bondscoach Hossam Hassan liep na de overwinning op Australië met een Palestijnse vlag over het veld. En in interviews droeg hij de overwinning op aan zowel de Egyptische als de Palestijnse bevolking.

“Dit soort gebaren laat zien dat er stemmen zijn die zich verzetten tegen het aanhoudende lijden en die oproepen tot een einde aan het geweld in Gaza. Het geeft mensen hoop. Palestijnen zien deze gebaren als onvergetelijke blijk van solidariteit en de bevolking van Gaza is gewend om loyaliteit met loyaliteit te beantwoorden.”

Die steun beperkt zich niet alleen tot Arabische teams, ziet sportjournalist Lina al-Masri. Ook het Spaanse elftal is volgens haar erg geliefd bij de inwoners van Gaza. “Spanje toont veel solidariteit met de Palestijnen en daarom zijn mensen geneigd om sneller te juichen voor het Spaanse elftal.”

Spanje is binnen de EU misschien wel het felste in zijn kritiek op Israël. Het heeft de aanhoudende Israëlische aanvallen in Gaza veroordeeld en roept op meer humanitaire hulp toe te laten. In 2024 erkende Spanje officieel(opent in nieuw venster) de staat Palestina, en dit jaar maakte Madrid zich er binnen de EU sterk voor om het associatieverdrag met Israël op te zeggen.

Ondanks het staakt-het-vuren in Gaza voert het Israëlische leger nog steeds aanvallen uit. Vlak voor de wedstrijd tussen Egypte en Argentinië afgelopen dinsdag werd de Palestijnse hulpverlener Mohamed al-Wahidi gedood bij een aanval(opent in nieuw venster) op Gaza-Stad. Hij zorgde ervoor dat inwoners de voetbalwedstrijden op grote schermen kunnen kijken. Ook de 10-jarige Hamza en zijn 8-jarige broertje Fari overleefden de aanval niet.

“Veel mensen denken dat de oorlog in Gaza voorbij is”, vertelt Gabr. “Maar de realiteit is anders. In meerdere gebieden zijn nog steeds luchtaanvallen.”