Steeds grotere economische verschillen tussen huishoudens, waarschuwt planbureau

De verschillen tussen rijke en minder rijke mensen in Nederland blijven steeds groter worden en het belastingstelsel vermindert deze ontwikkeling niet. Soms leidt het er zelfs toe dat de verschillen groter worden. Die waarschuwing geeft het Centraal Planbureau (CPB) aan de regering.

“Op papier zijn de belastingen in Nederland progressief, maar in de praktijk betalen de hoogste inkomens relatief minder belasting dan de groep daaronder”, schrijft het onafhankelijke onderzoeksinstituut. Het planbureau bekijkt onder meer hoe het beleid in ons land beter kan.

Volgens het CPB worden de verschillen tussen huishoudens op meerdere manieren groter. Een steeds groter deel van het totale inkomen gaat naar de rijkste 1 procent. Ook worden de verschillen in vermogen groter tussen specifieke groepen, bijvoorbeeld tussen huiseigenaren en huurders, en tussen directeuren-grootaandeelhouders en andere werkenden.

Mensen die het meest verdienen gingen er tussen 2011 en 2019 meer op vooruit dan mensen met lage of middeninkomens, is te lezen in het rapport(opent in nieuw venster). Hoe hoger het inkomen, hoe meer het steeg tussen 2011 en 2019.

Voor de 0,01 procent hoogste inkomens ging het om een toename van 70 procent voor hun zogenoemde reële inkomen. Dat houdt in: hoeveel iemand daadwerkelijk kan kopen met het inkomen, gecorrigeerd voor inflatie. In dezelfde periode stegen de reëel inkomens van de laagste 99 procent gemiddeld tussen de 4 en 8 procent.

In 2019 was het gemiddelde inkomen van de hoogste 1 procent ongeveer 600.000 euro. Van de top 0,01 procent was dat ruim 13 miljoen euro.

Het CPB waarschuwt dat dit invloed kan hebben op het hebben van gelijke kansen. Wie je ouders zijn en in welke omstandigheden je opgroeit, bepalen dan in toenemende mate je kansen in het leven. Dat leidt ertoe dat talent minder goed wordt benut en dat is slecht voor de samenleving, waarschuwt het planbureau.

Volgens het CPB kunnen veranderingen in het belastingstelsel helpen om de verschillen kleiner te maken en de samenleving eerlijker te maken.