NOS NieuwsAangepast
Bij de Servische ambassade in Den Haag staan lange rijen vanwege de parlementsverkiezingen in Servië. Stemgerechtigden kunnen bij de ambassade stemmen en daarmee mede bepalen of de autocratische leider Aleksandar Vucic na ruim tien jaar op het pluche plaats moet maken.
De lange wachtrij in Den Haag deert stemmers niet. “Ik heb drie uur gewacht en het was het waard”, zegt een vrouw. “Als het nodig was, zou ik het zo opnieuw doen.” Een moeder en dochter uit Nootdorp denken dat sommige mensen misschien wel vier of vijf uur moeten wachten.
“Maar dat vindt niemand een probleem”, zegt de vrouw die stemt voor familie en vrienden in Servië “die nog keihard aan het strijden zijn voor vrijheid van meningsuiting en meer”. Zelf woonde ze tot tien jaar geleden in de Servische hoofdstad Belgrado. “Ik hoop dat iedereen van wie ik hou in Servië niet meer bang of onzeker hoeft te zijn over zijn of haar toekomst.”
Hoewel een man uit Rotterdam elke verkiezing belangrijk vindt, is deze voor hem extra bijzonder. “Ik heb zoveel zin in deze verkiezingen. Dit is nu onze enige kans voor een nieuwe toekomst voor Servië.”
De stemmers zijn vanuit heel Nederland naar Den Haag gekomen. Zo staat ook een vrouw uit Groningen in de rij. “Ik ben drie uur onderweg geweest en sta nu drie uur in de rij.”
Ze wil verandering in haar vaderland. “Servië is nu zo corrupt.” Een vrouw uit Apeldoorn die anderhalf uur in de trein zat, sluit zich hierbij aan. “Jongeren zien door de corruptie en vriendjespolitiek op een gegeven moment geen toekomst meer in Servië.”
Ze gaan daardoor weg, zegt ze. “Dan loopt een land leeg en dat is voor niemand goed.”
Behalve in Nederland staan ook in bijvoorbeeld Zwitserland en Bosnië en Herzegovina rijen.
De 56-jarige Vucic vervulde namens de Servische Progressieve Partij (SNS) meerdere ministerposten voordat hij in 2014 aantrad als premier. In 2017 werd hij president van Servië. Afgelopen juni kondigde hij zijn aftreden aan.
Een tactische stap want volgend jaar zou de tweede en laatste termijn van Vucic als president aflopen. Vucic hoopt met vervroegde parlementsverkiezingen opnieuw premier te kunnen worden, en zo alsnog aan de macht te blijven.
Tegenstanders van Vucic roepen al ruim anderhalf jaar om zijn aftreden. De protesten kwamen op gang nadat in de Servische stad Novi Sad een deel van het dak van het station was ingestort. Hierbij kwamen zestien mensen om het leven.
Betogers wijten het ongeluk aan corruptie binnen de overheid. Ook zeggen tegenstanders dat Vucic politieke tegenstanders intimideert en de persvrijheid inperkt. Onder het bewind van Vucic heeft Servië nauwelijks vooruitgang geboekt in toetreding tot de Europese Unie.
De parlementsverkiezingen van vandaag worden volgens peilingen een nek-aan-nekrace tussen de SNS van Vucic en de Studentenlijst, een partij die is voortgekomen uit de protesten tegen de zittende regering.
De opkomst is vooralsnog hoger dan bij de vorige verkiezingen in 2023. Om 14.00 uur had 46,4 procent van de stemgerechtigden hun stem uitgebracht, meldt de Servische publieke omroep RTS. In 2023 was de opkomst op datzelfde tijdstip 32,2 procent.
Lange rijen bij stembureaus in Servië:
