NOS Nieuws
De verandering van de donorwet heeft tot weinig extra orgaandonaties geleid. Dat meldt de Volkskrant op basis van onderzoek van de Nederlandse Transplantatie Stichting.
Tot 2021 stond bij de meerderheid van Nederlanders niets vast over hun wensen over orgaandonatie na hun overlijden. In 2021 ging een nieuwe wet in en sindsdien staat er bij iedereen die niets heeft ingevuld ‘geen bezwaar tegen orgaandonatie’.
Hoewel dat betekent dat iemand in principe dus akkoord gaat met orgaandonatie, vindt in 59 procent van die gevallen geen donatie plaats nadat iemand overlijdt.
Toch bezwaar
Ook met ‘geen bezwaar’ kan de familie namelijk alsnog bezwaar maken en bij ‘ja’ kan dat ook, schrijft de Volkskrant. Zo kunnen naasten zeggen dat iemand bijvoorbeeld psychisch niet in orde was en het zeker niet zou willen. Of ze kunnen zeggen dat ze er zelf psychisch onder zouden lijden als er donatie plaatsvindt.
In een vergelijking van de periode tussen 2021 en 2025 met de vijf jaar daarvoor (toen de nieuwe wet er nog niet was) zag de Nederlandse Transplantatie Stichting dat er gemiddeld ongeveer vijftig extra orgaandonoren per jaar bij zijn gekomen.
Die vijftig extra zijn echter niet alleen het gevolg van de nieuwe wet, maar komen ook onder meer “door technische innovaties waardoor meer mensen in aanmerking komen voor donaties”, zegt Nichon Jansen, onderzoeker bij de Nederlandse Transplantatie Stichting tegen de Volkskrant.
Frustratie
Het leidt tot frustratie bij de arts Jelle Epker van het Erasmus MC, die veel met donaties te maken heeft. Hij wil dat er met een “ja” van iemand ook echt geen bezwaar gemaakt meer kan worden door de familie. “Een donorregister is een soort testament”, stelt hij in de Volkskrant. “Vergelijk het met iemand die zijn erfenis nalaat aan de zorg voor een papegaai. Dan kunnen nabestaanden gaan huilen, of zeggen dat ze het psychisch niet aankunnen -dat geld gáát naar de papegaai. Een notaris haalt daar zijn schouders over op.”
Donoren zijn hard nodig: voor veel organen is een flinke wachtlijst. Vooral voor nieren is dat het geval: uit cijfers van de Nederlandse Transplantatie Stichting wachtten 1084 mensen acuut op een nieuwe nier.
De cijfers zijn opgenomen in een onderzoek dat deze maand verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Transplant International. De onderzoekers stellen te hebben onderschat dat een wetswijziging niet meteen betekent dat er direct een grote verandering plaatsvindt. Ze stellen dat voor een groter aantal donaties ook betere communicatie nodig is.
